Auteursrechtconflict voorkomen? Begin met een duidelijk contract

Een recente uitspraak van de Rechtbank Den Haag van 29 april 2026 laat opnieuw zien hoe belangrijk het is om afspraken over auteursrechten in een overeenkomst helder en juridisch correct vast te leggen.[1] In deze zaak stonden het Clingendael Instituut en een zelfstandig adviseur tegenover elkaar in een geschil over onder meer het gebruik van informatie, auteursrechten en openstaande betalingen.

Hoe de rechtbank oordeelde in dit geschil, lees je in deze blog.

Wat speelde er?

De adviseur verrichtte werkzaamheden voor Clingendael in het kader van een project in West-Afrika op basis van een overeenkomst van opdracht. Daarbij verzamelde hij via zijn eigen netwerk informatie over incidenten, die hij vervolgens verwerkte in rapportages.

Tijdens gesprekken over voortzetting van de samenwerking ontstond discussie over de vraag wat er met dat netwerk moest gebeuren wanneer de samenwerking zou eindigen. Daarnaast ontstond een conflict over de vraag of Clingendael (auteurs)rechten had verkregen op de rapportages en de daarin opgenomen informatie. Uiteindelijk werd de samenwerking gestaakt en weigerde Clingendael een openstaande factuur van € 7.000,- te betalen.

In de procedure vorderde Clingendael onder meer dat de adviseur bepaalde informatie en documentatie zou afgeven en dat hij het gebruik van informatie uit het project zou staken. Ook stelde Clingendael dat zij aanspraak kon maken op auteursrechten, bedrijfsgeheimen en databankrechten die zij via de overeenkomst van opdracht had verkregen. 

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank wees de belangrijkste standpunten van Clingendael af.

Zo oordeelde de rechtbank dat een contractuele bepaling over “rights of usage” niet automatisch betekent dat auteursrechten zijn overgedragen. Voor een geldige overdracht van auteursrechten is vereist dat dit expliciet en juridisch correct in de overeenkomst wordt vastgelegd. Daarvan was in deze zaak geen sprake.

Ook het beroep op bedrijfsgeheimen slaagde niet. Informatie kan alleen als bedrijfsgeheim worden beschermd wanneer voldoende maatregelen zijn genomen om die informatie vertrouwelijk te houden. In dit geval ontbrak een expliciete geheimhoudingsbepaling en was de vertrouwelijkheid onvoldoende contractueel vastgelegd. Daarmee viel een belangrijk deel van het betoog van Clingendael weg.

Verder oordeelde de rechtbank dat het feit dat Clingendael had meegewerkt aan het in stand houden van het netwerk van de adviseur, haar bij beëindiging geen aanspraak op toegang tot of overdracht van dat netwerk gaf. Ook hiervoor ontbrak een duidelijke contractuele grondslag.

Tot slot had Clingendael een factuur van € 7.000 onbetaald gelaten, omdat de adviseur weigerde om Clingendael na afloop van de samenwerking te introduceren in zijn netwerk. Vast stond echter dat de overeengekomen werkzaamheden waren uitgevoerd. Omdat geen deugdelijke contractuele basis bestond om betaling op te schorten, moest Clingendael de factuur alsnog voldoen, vermeerderd met rente. 

Conclusie

Deze uitspraak onderstreept dat een contract geen formaliteit, maar de juridische basis van de samenwerking is. Dat geldt in het bijzonder voor auteursrechten: deze gaan niet automatisch over en blijven in beginsel bij de maker, tenzij daarover expliciet en juridisch correcte afspraken zijn gemaakt.

Dat risico is extra groot bij samenwerkingen met zelfstandigen, consultants en andere externe specialisten, waar intellectuele eigendom, hergebruik van materialen en publicatierechten vaak tot discussie leiden. Wie deze afspraken niet duidelijk en concreet (genoeg) vastlegt, loopt het risico dat achteraf blijkt dat er géén auteursrechten zijn overgedragen, ook al werd dat wel zo verondersteld.

De specialisten van BG.legal helpen organisaties en ondernemers bij het opstellen, beoordelen en aanscherpen van contracten en afspraken over intellectuele eigendom. Door auteursrechten en gebruiksrechten vooraf helder vast te leggen, worden discussies, risico’s en procedures achteraf vaak voorkomen.