Een M&A-proces in vogelvlucht (II): de eerste juridische stappen

Een succesvol M&A-proces (een fusie of overname van een of meerdere ondernemingen) vraagt om meer dan alleen overeenstemming over de prijs. In deze blogreeks bespreken wij stap voor stap de belangrijkste juridische fases van een overname: van de intentieovereenkomst en due diligence tot garanties, vrijwaringen, financiering, de koopovereenkomst en de periode na closing. Daarbij delen wij praktische inzichten uit onze dagelijkse praktijk, gericht op ondernemers, investeerders en adviseurs die grip willen houden op het overnameproces. In deze tweede aflevering gaan we in op de eerste juridische stappen die worden gezet in het M&A-proces.

NDA, (indicatief) bod en Letter of Intent

Zodra koper en verkoper elkaar hebben gevonden, begint een fase die in de praktijk vaak wordt onderschat. Veel ondernemers zien de geheimhoudingsovereenkomst en de Letter of Intent als voorbereidende documenten, terwijl juist hier vaak de piketpalen voor de rest van het transactieproces worden geslagen Deze fase van het proces gaat niet alleen over vertrouwelijkheid en planning, maar ook over verwachtingen, exclusiviteit en onderhandelingsruimte.

De NDA: meer dan alleen geheimhouding

Vrijwel iedere transactie begint met een geheimhoudingsovereenkomst, vaak aangeduid als NDA. Het doel daarvan lijkt eenvoudig: vertrouwelijke informatie beschermen. In werkelijkheid regelt een NDA meestal meer. Naast geheimhouding bevat het document vaak bepalingen over het toegestane gebruik van informatie, de kring van personen aan wie informatie mag worden verstrekt, het teruggeven of vernietigen van documenten en soms ook contactverboden richting personeel, klanten of leveranciers.

Voor verkopers is dit essentieel. In een overnameproces wordt vaak gevoelige informatie gedeeld over marges, klanten, contracten, strategie, personeel en technologie. Voor kopers is het tegelijk belangrijk dat de NDA voldoende ruimte biedt om financiers, adviseurs en interne besluitvormers te betrekken. Een te beperkt geformuleerde NDA kan het proces onnodig vertragen; een te ruime NDA kan voor de verkoper onwenselijk zijn.

Het indicatieve bod: kijk verder dan het bedrag

Na een eerste informatieronde brengt een koper vaak een indicatief bod uit. Dat bod geeft richting aan prijs, structuur, timing en de wijze waarop de koper de transactie wil vormgeven. Toch zegt het bedrag op zichzelf lang niet alles. Een ogenschijnlijk sterk bod kan in werkelijkheid nog in hoge mate afhankelijk zijn van due diligence, financiering, interne goedkeuringen of het uitblijven van materiële tegenvallers.

Voor verkopers is het daarom verstandig om niet alleen naar de prijs te kijken, maar vooral naar de hardheid van het bod. Hoeveel ruimte heeft de koper nog om later terug te komen op de uitgangspunten? Is er al duidelijkheid over de transactiestructuur, de verwachte timing en de voorbehouden? En is het bod daadwerkelijk uitvoerbaar?

De Letter of Intent zet de contouren van de deal neer

Na het indicatieve bod volgt meestal de Letter of Intent, ook wel LOI of term sheet. Daarin worden de belangrijkste uitgangspunten van de beoogde transactie vastgelegd. Denk aan prijs, structuur, exclusiviteit, planning, due diligence en een globale route naar signing en closing van de transactie.

Hoewel een LOI vaak grotendeels niet-bindend is, is deze van grote praktische betekenis. In deze fase worden vaak de uitgangspunten vastgelegd waar later moeilijk van kan worden afgeweken. Ook wordt regelmatig afgesproken dat bepaalde onderdelen wél bindend zijn, zoals exclusiviteit, geheimhouding, kostenverdeling, toepasselijk recht en geschilbeslechting.

Ook in deze fase draait het om verwachtingsmanagement

Veel partijen ervaren de LOI-fase als vrijblijvend, maar die vrijblijvendheid is niet onbeperkt. Duidelijke voorbehouden, zorgvuldige formulering en heldere tijdslijnen zijn belangrijk om latere discussies te voorkomen. Hoe verder partijen in het traject zijn gevorderd en hoe concreter hun verwachtingen over en weer zijn geworden, hoe relevanter deze fase juridisch en commercieel wordt.

Een goede NDA en LOI beschermen dus niet alleen cruciale informatie over de onderneming, maar ook de onderhandelingspositie van partijen. Zij helpen om vaart in het proces te houden door al vroeg in het proces de hoofdlijnen te schetsen en vast te leggen. Staat u aan het begin van een overnameproces en wilt u scherp krijgen welke afspraken u al in de eerste fase beter wel of juist niet kunt vastleggen, dan adviseren wij u daar graag over.