Een M&A-proces in vogelvlucht (V): Signing en closing bij een overname: wat gebeurt er na het tekenen?

Een succesvol M&A-proces (een fusie of overname van een of meerdere ondernemingen) vraagt om meer dan alleen overeenstemming over de prijs. In deze blogreeks bespreken wij stap voor stap de belangrijkste juridische fases van een overname: van de intentieovereenkomst en due diligence tot garanties, vrijwaringen, financiering, de koopovereenkomst en de periode na closing. Daarbij delen wij praktische inzichten uit onze dagelijkse praktijk, gericht op ondernemers, investeerders en adviseurs die grip willen houden op het overnameproces. In deze vijfde en laatste aflevering gaan we in op het slotstuk van een M&A-proces, namelijk signing & closing.

Voor veel ondernemers voelt signing, het ondertekenen van de koopovereenkomst, als het moment waarop de deal rond is. In werkelijkheid kan dat ook slechts een tussenstap zijn. In bepaalde transacties liggen signing en closing uit elkaar en juist die tussenfase, plus de periode na closing, blijkt in de praktijk vaak bepalend voor het uiteindelijke succes van de overname. Een goede koopovereenkomst is belangrijk, maar zonder een beheerst closingproces en duidelijke afspraken over de periode daarna ontstaan alsnog fricties en risico’s.

Signing is niet hetzelfde als closing

Signing is het moment waarop partijen de koopovereenkomst ondertekenen. Closing is het moment waarop de transactie daadwerkelijk wordt uitgevoerd en de eigendom van de aandelen overgaat. Als er nog aan voorwaarden moet worden voldaan, kan daar tijd tussen zitten. Denk aan financiering die nog rond moet komen, goedkeuring van mededingingsautoriteiten, interne besluiten, advies- of instemmingsrechten van de ondernemingsraad of toestemming van contractspartijen.

Die tussenfase vraagt om duidelijke regie. Zolang closing nog niet heeft plaatsgevonden, is de koper nog geen eigenaar, maar heeft hij vaak wel een zwaarwegend belang bij behoud van waarde en continuïteit van de onderneming.

Conduct of business: wat mag in de tussenperiode?

Om die reden bevat de koopovereenkomst vaak conduct of business-afspraken. Daarin staat hoe de onderneming tussen signing en closing moet worden bestuurd. De verkoper moet de business meestal in de gewone gang van zaken voortzetten en mag bepaalde besluiten alleen nemen met toestemming van de koper.

Dat klinkt eenvoudig, maar kan in de praktijk tot discussies leiden. Wat valt nog onder normale bedrijfsvoering? Mag een belangrijke investering worden gedaan? Kan een contract worden beëindigd of juist verlengd? En hoe moet worden gehandeld als marktomstandigheden plotseling veranderen? Hoe concreter deze afspraken zijn geformuleerd, hoe kleiner de kans op conflict.

Integratieplanning is verstandig, maar kent grenzen

Kopers willen vaak al vóór closing nadenken over integratie. Dat is logisch en in veel gevallen ook noodzakelijk. Toch moet daarmee voorzichtig worden omgegaan. Zeker wanneer mededingingsgoedkeuring of andere regulatory approvals nodig zijn, mag een koper niet te vroeg feitelijk zeggenschap uitoefenen of het commerciële gedrag van de target gaan aansturen.

Vooruit plannen mag dus vaak wel, maar voortijdig uitvoeren niet. Juist in grotere of gereguleerde transacties is het daarom belangrijk om de informatiestroom en besluitvorming in de signing-closingfase zorgvuldig in te richten.

Na closing begint de operationele werkelijkheid

Na closing verschuift de aandacht van transactie naar uitvoering. Voor strategische kopers gaat het vaak om integratie van systemen, personeel, klanten, governance en rapportagestructuren. Voor investeerders kan de focus meer liggen op management, financiering, groei en voorbereiding op een volgende stap. In beide gevallen geldt dat de juridische deal pas echt geslaagd is als de onderneming ook operationeel goed landt.

Post-closing discussies komen regelmatig voor

Ook na closing kunnen nog verschillende geschillen ontstaan. Denk aan discussies over garantieclaims, de koopprijs bij een berekening aan de hand van completion accounts, onttrekkingen uit de onderneming bij een locked box-mechanisme, earn-outberekeningen, fiscale vrijwaringen of de vraag of bepaalde risico’s vooraf voldoende waren disclosed. Daarom zijn meldingsplichten, claimtermijnen en procesafspraken in de SPA zo belangrijk. Zij bepalen niet alleen of een claim inhoudelijk kansrijk is, maar ook of die claim formeel nog kan worden ingesteld.

Daarnaast verdient de governance na closing aandacht, zeker als een verkoper nog aanblijft als bestuurder, manager of minderheidsaandeelhouder. In dat soort situaties lopen transactieafspraken en samenwerking in de dagelijkse praktijk al snel door elkaar heen. Heldere afspraken over rollen, informatievoorziening en besluitvorming helpen om dat te voorkomen.

Signing is dus niet het eindpunt, maar een overgangsmoment in het overnameproces. De beste transacties zijn niet alleen goed uitonderhandeld, maar ook praktisch uitvoerbaar in de periode daarna. Hierover denken wij graag met u mee en adviseren wij u graag.