Rechtbank Den Haag over composteerbare koffiecapsules: technisch verschil maakt het verschil

Ox Barrier vist achter het net in kort geding tegen De Koffiejongens

Composteerbare koffiecapsules, een octrooi op duurzame verpakkingsoplossingen en een supermarktdeal die de inzet plotseling veel groter maakte: alle ingrediënten waren aanwezig voor een stevig octrooigeschil. Toch kreeg Ox Barrier in kort geding niet het gewenste verkoopverbod tegen De Koffiejongens. De voorzieningenrechter van de Rechtbank Den Haag oordeelde op 20 maart 2026 voorshands dat de capsules van De Koffiejongens buiten de beschermingsomvang van EP 3 145 838 vallen. Daarmee strandden niet alleen de inbreukvorderingen, maar ook de gevraagde nevenmaatregelen zoals recall, opgave en afgifte van voorraad.

De uitspraak laat goed zien waar octrooizaken vaak echt op worden beslist: niet op het abstracte idee achter een innovatie, maar op de precieze technische uitvoering.

Een octrooi op een composteerbare koffiecapsule

Het octrooi van Ox Barrier ziet op een capsule voor het bereiden van dranken, in het bijzonder op het afsluitelement van een composteerbare koffiecapsule. De uitvinding probeert een bekend probleem op te lossen. Waar traditionele capsules vaak gebruikmaken van aluminium, vraagt een composteerbare variant om andere materialen. Die moeten enerzijds de koffie voldoende beschermen tegen zuurstof en anderzijds, onder druk en hitte in de koffiemachine, gecontroleerd openscheuren.

Volgens het octrooi gebeurt dat met een meerlagige, in hoofdzaak composteerbare folie met onder meer een polymere zuurstofbarrièrelaag en ten minste één polymere dragerlaag die is voorzien van een verzwakking. Juist die dragerlaag speelt in het octrooi een cruciale rol: zij moet de zuurstofbarrièrelaag ondersteunen en ervoor zorgen dat het afsluitelement scheurt in plaats van uitrekt.

De stap naar Albert Heijn gaf de zaak extra urgentie

De Koffiejongens verkocht haar composteerbare capsules al jaren online, maar sinds september 2025 lagen de capsules ook in circa 800 Albert Heijn-filialen. Voor Ox Barrier was dat de aanleiding om daadwerkelijk op te treden. Volgens haar vergrootte deze uitbreiding de vermeende inbreuk aanzienlijk. Een sommatie volgde, daarna een kort geding.

De rechter ging mee in het standpunt dat Ox Barrier voldoende spoedeisend belang had. Hoewel zij al langer wist van de capsules van De Koffiejongens, veranderde de landelijke beschikbaarheid via Albert Heijn volgens de voorzieningenrechter de marktsituatie wezenlijk. De zaak werd dus inhoudelijk beoordeeld.

De kernvraag: zit er wel een “dragerlaag” in deze capsule?

Daar draaide het uiteindelijk om. Niet in geschil was dat de capsules van De Koffiejongens een aantal kenmerken van conclusie 1 van het octrooi vervulden. De echte discussie ging over het afsluitelement en, nog specifieker, over de vraag of daarin een dragerlaag aanwezig was in de zin van het octrooi.

Het afsluitelement van De Koffiejongens bestond uit drie lagen: een binnenlaag van PLA, een middelste laag van relatief dik gecoat papier en een buitenlaag van cellulose. Ox Barrier stelde dat dit meerlagige systeem onder de claim viel. De Koffiejongens betoogde juist dat haar capsule technisch wezenlijk anders werkte.

Dat verweer sloeg aan. De voorzieningenrechter achtte voldoende aannemelijk dat de middelste papierlaag zelf al stijf genoeg was om op de juiste manier te openen op de piramideplaat van een koffiemachine. Anders gezegd: deze zuurstofbarrièrelaag had geen extra dragerlaag nodig om gecontroleerd te scheuren. En precies daar zat het verschil met het octrooi van Ox Barrier, dat juist uitgaat van een zuurstofbarrièrelaag die zonder ondersteuning de neiging heeft om uit te rekken in plaats van te scheuren.

Niet alleen de claimtekst telt, maar ook de functie van het kenmerk

Interessant aan de uitspraak is dat de rechtbank niet bleef hangen in een puur taalkundige lezing van de claim. De rechter keek nadrukkelijk ook naar de beschrijving van het octrooi om te bepalen wat met “dragerlaag” moet worden bedoeld. Uit die beschrijving volgde dat de dragerlaag bedoeld is om de zuurstofbarrièrelaag te dragen, op haar plaats te houden en te ondersteunen.

De binnen- en buitenlaag van de capsules van De Koffiejongens vervulden die functie volgens de rechter niet. De binnenlaag diende voor het sealen van het afsluitelement aan de capsule, terwijl de buitenlaag als filter werkte. Daarmee ontbrak een essentieel kenmerk van de geoctrooieerde uitvinding.

Dat is een belangrijk signaal voor de praktijk. In octrooizaken gaat het zelden alleen om de woorden van de claim in isolatie. De technische functie van een kenmerk, gelezen in het licht van de beschrijving, kan doorslaggevend zijn voor de vraag of een product wel of niet binnen de beschermingsomvang valt.

Waarom deze uitspraak relevant is

Deze uitspraak is interessant omdat zij laat zien hoe doorslaggevend een technisch detail kan zijn. Op het eerste gezicht ging het hier om concurrerende composteerbare koffiecapsules in dezelfde markt. Maar juist het technische verschil in de opbouw van het afsluitelement zorgde ervoor dat de voorzieningenrechter voorshands geen inbreuk aannam.

Voor octrooihouders is dit een reminder dat het succes van een inbreukactie staat of valt met een overtuigende koppeling tussen de claimkenmerken en het aangevallen product. Voor vermeende inbreukmakers laat de uitspraak zien dat een sterk technisch verweer, ondersteund door productanalyse en testresultaten, in kort geding bijzonder effectief kan zijn.

De kern van deze zaak is uiteindelijk eenvoudig: in octrooirecht kan een klein technisch verschil een groot juridisch verschil maken.