Vertraging wegens netcongestie: geen geslaagd beroep op overmacht

Netcongestie leidt in de bouwpraktijk steeds vaker tot vertragingen. Maar kan een aannemer zich met succes beroepen op overmacht wanneer oplevering uitloopt door netcongestie? De Raad van Arbitrage in bouwgeschillen heeft recent geoordeeld van niet (nr. 37.968).

Het geschil

Tussen aanneemster en opdrachtgever is een aanneemovereenkomst tot stand gekomen voor de bouw van een casco bedrijfsunit inclusief elektra aansluiting.

De aanneemster levert de bedrijfsunit echter pas 141 werkdagen na de overeengekomen opleverdatum op. De opdrachtgever maakt daarom aanspraak op een contractuele boete van € 8.460,- op grond van paragraaf 42 lid 2 UAV 2012.

De vertraging ontstaat doordat de elektra-aansluiting niet tijdig tot stand komt. Volgens de aanneemster veroorzaken productie- en leveringsproblemen en het ontbreken van benodigde vergunningen van de netbeheerder de vertraging. Ook speelt netcongestie een rol. 

De aanneemster beroept zich op overmacht. Zij stelt dat de termijnoverschrijding haar niet kan worden toegerekend en dat de boete daarom moet worden gematigd of afgewezen.

Beroep op overmacht wegens netcongestie

Voor een geslaagd beroep op overmacht geldt dat de tekortkoming niet aan de schuldenaar kan worden toegerekend (artikel 6:75 BW). De vraag was dus of de te late oplevering de aanneemster kon worden toegerekend.

De aanneemster voerde aan dat:

• zij tijdig een aanvraag voor de elektra-aansluiting had ingediend;
• de aansluitwerkzaamheden binnen de geplande bouwtermijn waren ingepland;
• zij de netbeheerder herhaaldelijk had aangemaand om tijdig aan te sluiten;
• de te late levering het gevolg was van netcongestie, waarop zij geen invloed had.

Volgens de aanneemster lag de oorzaak van de vertraging dus volledig buiten haar macht.

Oordeel van de Raad van Arbitrage

De Raad van Arbitrage wijst het beroep op overmacht af. De arbiter overweegt dat netcongestie al sinds 2018 een bekend probleem is. Daardoor is vertraging voorzienbaar. In het kader daarvan had de aanneemster volgens de arbiter voorafgaand overleg moeten voeren met de netbeheerder om te inventariseren of aansluiting binnen de geplande termijn realistisch was.

Dat de aanneemster opdrachtgever steeds op de hoogte heeft gehouden van de vertraging, maakt dit niet anders. Transparantie neemt de toerekenbaarheid niet weg.

Kortom: de termijnoverschrijding (wegens netcongestie) komt voor rekening en risico van de aanneemster. De boete wordt daarom volledig toegewezen.

Wat betekent dit voor aannemers?

De arbiter geeft een duidelijk signaal af: netcongestie behoort inmiddels tot het risico van de aannemer.

Ook wanneer:

• tijdig een aanvraag is ingediend;
• maximale inspanningen zijn verricht;
• de vertraging feitelijk wordt veroorzaakt door de netbeheerder.

Voor de praktijk betekent dit dat u bij nieuwe projecten expliciet aandacht moet besteden aan:

• realistische planningen voor nutsvoorzieningen;
• vooroverleg met netbeheerders;
• contractuele afstemming van oplevertermijnen;
• het opnemen van specifieke clausules over netcongestie en aansluitverplichtingen;
• risicoverdeling in UAV 2012-contracten.

Neem gerust contact op met onze sectie vastgoed voor een gerichte analyse van uw situatie.