Wat is vervangende toestemming medische behandeling?

01 mrt 2022

Zorgverleners hebben uiteraard toestemming van de patiënt nodig voor medische behandelingen. Voor kinderen tot 12 jaar moeten de wettelijk vertegenwoordigers toestemming verlenen. Voor kinderen boven 12 jaar gelden specifieke regels inzake de toestemming.

Is er ook vervangende toestemming mogelijk voor kinderen boven 12 jaar?

Van wie is toestemming nodig bij minderjarige kinderen?

De wet onderscheidt naar leeftijd de volgende categorieën;

  1. Kind jonger dan 12 jaar

De arts heeft de toestemming nodig van de wettelijk  vertegenwoordigers. Het kind mag niet beslissen.

  1. Kind vanaf 12 jaar t/m 15 jaar

Hiervoor geldt dat het kind mag beslissen over handelingen die algemeen gebruikelijk zijn in het dagelijks leven, bijvoorbeeld het bezoeken van de huisarts of tandarts. Voor andere medische behandelingen is de toestemming van zowel de wettelijk vertegenwoordigers als het kind nodig. Dus dubbele toestemming.

Enkele uitzonderingen hierop :

-De medische behandeling mag zonder toestemming van de ouders plaatsvinden als het ter voorkoming van ernstig nadeel van het kind geboden is.

-De hulpverlener mag toch tot behandeling overgaan zonder toestemming ouders en het kind de behandeling weloverwogen deze behandeling wilt.

-De toestemming is alleen van de ouders nodig als het kind niet in staat is tot redelijke waardering van zijn belangen.

  1. Kind van 16 jaar en ouder

Een 16- of 17 jarige moet op dezelfde wijze worden behandeld als een meerderjarige. Toestemming van de ouders voor een medische behandeling is niet noodzakelijk. Het kind beslist zelf tenzij het kind niet in staat is tot waardering van redelijke belangen.

Toestemming bij gescheiden ouders

Na een echtscheiding houden ouders meestal beiden ouderlijk gezag. Toestemming van beide ouders is dan ook nodig. Ouders dienen hierover te overleggen, ook na de scheiding. Weigert één ouder toestemming dan kan de andere ouder dit meningsverschil voorleggen aan de kantonrechter en vragen om vervangende toestemming.

Wat te doen bij weigering van toestemming?

Een zorgverlener mag zich niet zomaar neerleggen bij een weigering van de toestemming. Dit kan nl. in strijd zijn met zijn verplichting als een goed hulpverlener op te treden. Er zal vervangende toestemming gevraagd moeten worden bij de kantonrechter.

Praktijkvoorbeeld

Drie minderjarige kinderen staan onder toezicht van GGZ instelling bureau Jeugdzorg. De kinderen wonen bij de moeder. Het gezag wordt door beide ouders uitgeoefend.

De vader weigert toestemming voor een medische behandeling. De instelling verzoekt de kantonrechter vervangende toestemming te verlenen voor intensieve behandeling [familietherapie].

In deze zaak gaat het om drie minderjarigen. De medische behandeling is intensieve familietherapie.  Het is dus van belang dat er toestemming komt voor alle kinderen.

Eén minderjarige is jonger dan 12 jaar. De andere minderjarigen zijn ouder dan 12 jaar. De vader weigert toestemming.  Ook één minderjarige [ouder dan 12] weigert toestemming nu hij de behandeling niet nodig vindt.

Uitspraak rechter

De rechter oordeelt dat hier sprake is van een medische behandeling. Tevens oordeelt de rechter dat de behandeling medisch noodzakelijk is gezien de ernst van de problematiek.

De rechter verleent vervangende toestemming. Ook voor het kind dat ouder is dan 12 jaar en zelf de behandeling niet wilt. Naar het oordeel van de rechter is dit kind niet in staat tot een redelijke waardering van zijn belangen.

Gelet op de noodzaak om ernstig gevaar voor de psychische gezondheid van de kinderen af te wenden acht de rechter het noodzakelijk om vervangende toestemming te verlenen.

Conclusie

Ook als een kind ouder is dan 12 jaar en het kind de behandeling zelf niet wil kan vervangende toestemming toegewezen worden. Dit speelt met name als het kind niet in staat is tot redelijke waardering van zijn belangen.

Het ging in het voorbeeld ook om familietherapie. Dit kan alleen ingezet worden als alle minderjarigen deze therapie konden starten. De rechter is dan ook wat praktisch omgegaan met het toestemmingsvereiste.

Voor zorgverleners is nog van belang om zich niet zomaar neer te leggen bij weigering van toestemming. Zij kunnen hiervoor uiteindelijk aansprakelijk gehouden worden. Immers op basis van de wet moeten zij zich als een ‘goed hulpverlener’ gedragen.

Volledige uitspraak: ECLI:NL:RBLIM:2021:9224

Edith de Koning

    Een zorginstelling kan ook besluiten geen behandelingsovereenkomst aan te gaan
    Lees meer
    De WNT en het arbeidsrecht: alles over de verloning van topfunctionarissen
    Lees meer
    Werknemer pakketdienst op staande voet ontslagen door betrokkenheid bij drugshandel
    Lees meer
    Hoe te handelen bij (seksueel) grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer?
    Lees meer
    Psychische klachten zorgmedewerker
    Lees meer
    Geen gunningscriteria aanbesteding jeugdzorg: toch strijd met Jeugdwet (oud)
    Lees meer
    Schending AVG: ex-patiënte ontvangt schadevergoeding van ziekenhuis
    Lees meer
    Verplichte digitalisatie van gegevensuitwisseling in de zorg
    Lees meer
    Werkgevers aansprakelijkheid voor bedrijfsuitje
    Lees meer
    Recht op inzage in een medisch advies van een beoordelend arts na een aansprakelijkheidsclaim?
    Lees meer
    Duik in ondiep water met helaas als gevolg een dwarsleasie. Is de schade verhaalbaar of is er sprake van eigen schuld?
    Lees meer
    Voor de inkoop van jeugdhulp moeten reële prijzen worden betaald
    Lees meer
    Inklokken, maar niet werken: reden voor ontslag
    Lees meer
    Zakelijke e-mail en privacy: wanneer mag je de mailbox van een werknemer controleren?
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van zelfstandigen (zzp’ers) en opdrachtnemers
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van werknemers
    Lees meer
    Lopende tuchtzaak tegen medisch specialist geen reden voor ontslag
    Lees meer
    Heeft het ziekenhuis patiënte wel voldoende geïnformeerd over de bijwerkingen van de chemokuur?
    Lees meer
    Let op bij finale kwijting! De cao ziekenhuizen 2021-2023 stelt een andere eis voor
    Lees meer
    Zorg om inzet AI in de zorg
    Lees meer
    Compensatie transitievergoeding ook bij slapend dienstverband van vóór 1 juli 2015
    Lees meer
    Medische behandeling met risico’s
    Lees meer
    Subsidie voor zorgpersoneel met longcovid in de maak
    Lees meer
    Gevolgen gemiste diagnose kanker
    Lees meer
    Alles over Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden
    Lees meer
    Nieuwe cao voor zorgpersoneel
    Lees meer
    Arbeidsrecht advocaat Marlies Hol over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer
    Lees meer
    Meer transparantie bij zorginkoop is noodzakelijk
    Lees meer
    Meer transparantie en verantwoording bij zorginkoop
    Lees meer
    Regeling transparantie zorginkoopproces gepubliceerd
    Lees meer
    Aanrijding in zorginstelling, wie is aansprakelijk?
    Lees meer
    De Governancecode Zorg 2022
    Lees meer
    Successful webinar 30% TAX RULE – TAX AND LABOUR LAW ISSUES
    Lees meer
    Val van operatietafel
    Lees meer
    Zorgverzekeraar moet dooronderhandelen én betaalovereenkomst sluiten
    Lees meer
    Ander werk voor werknemers door bedrijfssluiting
    Lees meer
    Philips apneu apparaten
    Lees meer
    Haantjesgedrag op de snelweg veroorzaakt letselschade
    Lees meer
    Sturing op seniorenhuisvesting is nodig!
    Lees meer
    AMvB Reële prijs Wmo 2015 van toepassing op ‘open house’
    Lees meer
    Inkoopkader Wlz voor 2022 rechtmatig
    Lees meer
    Mag een werkgever in de zorg informeren naar vaccinatiestatus medewerkers?
    Lees meer
    Geen boete voor hogeschool na val van student
    Lees meer
    Handreiking vereenvoudigd aanbesteden in de zorg
    Lees meer
    Geen nadere duiding motiveringsplicht Wlz-inkoop
    Lees meer
    Via ziektekostenverzekeraar naar advocatuur
    Lees meer
    Uber-chauffeurs nu ook werknemers
    Lees meer
    Klein kind krijgt nier van rokende vijftigjarige getransplanteerd
    Lees meer
    Bestuurder of niet?
    Lees meer
    Confettikanon ontploft in winkel
    Lees meer
    Immateriële schadevergoeding bij schending privacy
    Lees meer
    Deskundigenonderzoek na vermeende medische fout bij knieoperatie
    Lees meer
    Een AI-systeem als baas?
    Lees meer
    Heeft nieuwe wet (WBTR) gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Cao-ontwikkelingen in de zorg
    Lees meer
    Leveranciersklem zorginformatiesystemen onder de loep van de ACM
    Lees meer
    Een toga; zo uniek als de advocaat die hem draagt
    Lees meer
    Verantwoordelijkheden en taken zorgverleners bij behandeling van 1 patiënt
    Lees meer
    Ouders aansprakelijk voor schade ten gevolge van een moord door 14 jarige zoon
    Lees meer
    Nieuwe regels registratie medisch-specialistische zorg vanaf 2022
    Lees meer
    Nieuwe gezondheidsclaim: wetenschappelijk bewijs vereist
    Lees meer
    Succesvol webinar Actualiteiten Arbeidsrecht
    Lees meer
    Worden toeslagen in de zorg doorbetaald bij vakantie en verlof?
    Lees meer
    Succesvol webinar legal voor AI startups/scale-ups
    Lees meer
    Eenvoudiger aanbesteden in de jeugdzorg en Wmo in het verschiet?
    Lees meer
    Overtreding concurrentiebeding leidt tot boete € 51.800,-
    Lees meer
    Succesvol webinar Praktijkvoorbeelden van AI, E-Health en contractering in de zorg
    Lees meer
    Administratie in de zorg, onverminderd belangrijk!
    Lees meer
    Verplichte taxatie tegen marktwaarde van zorgvastgoed
    Lees meer
    Reclame maken voor corona zelftesten
    Lees meer
    Kan de huisarts een patiënt definitief naar de deur verwijzen?
    Lees meer
    Factsheet uitwisseling medische gegevens gepubliceerd
    Lees meer
    In hoeverre hebben patiënten recht op inzage medisch dossier?
    Lees meer
    Onderbouwing van tarieven in sociaal domein
    Lees meer
    Aannemen van gift of diefstal? Reden voor ontslag op staande voet in de zorg
    Lees meer
    Vaccinatie Covid-19: Wie is aansprakelijk?
    Lees meer
    Zorgupdate: RVS adviseert aanpassingen zorgstelsel
    Lees meer
    Succesvol webinar AI in de Zorg
    Lees meer
    Hoezo kan ik geen eigenaar zijn van (zorg)data?
    Lees meer
    Heeft het wetsvoorstel Wtmo gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Cybersecurity in de zorg: dreigingen in beeld!
    Lees meer
    Werken met kennismigranten?
    Lees meer
    Aandachtspunten voor zorgwerkgevers bij mediation
    Lees meer
    RELSCHOPPERS, HOE PAKKEN WE ZE AAN?
    Lees meer
    Letsel door zelfgemaakt vuurwerk, moet werkgever salaris doorbetalen?
    Lees meer
    Website zwarte lijst van zorgverleners op zwart
    Lees meer
    Moet een werkgever in tijden van corona een veilige werkplek garanderen?
    Lees meer
    Beslag door schuldeisers op zorgbonus mogelijk.
    Lees meer
    Sterkere werkgeversrol RvC ter versterking intern toezicht zorginstellingen
    Lees meer
    EU-detacheringsrichtlijn wegvervoersector
    Lees meer
    Mag je foto's van werknemers gebruiken?
    Lees meer
    Maatschappelijke BV voor maatschappelijke ondernemers
    Lees meer
    Dronken van desinfectiegel, is dat mogelijk?
    Lees meer
    Reële transparante tarieven vereist in zorgaanbesteding
    Lees meer
    Aanbevelingen aansprakelijkheid bij AI
    Lees meer
    Moet verzekering van ouders de schade van een 3 jarig kind vergoeden?
    Lees meer
    Belemmeringsverbod Waadi ook bij uitzending zzp’er
    Lees meer
    Schizofrene patiënt maakt betalingen over aan ‘vriendinnen’ in het buitenland.
    Lees meer
    Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)
    Lees meer
    Wie betaalt het loon bij thuis-quarantaine?
    Lees meer
    Liegen op je cv leidt niet altijd tot ontslag!
    Lees meer
    Analyse kwaliteitsvraag in vervoersaanbestedingen
    Lees meer
    Een nieuwe golf? Maar dan claims van niet-corona patiënten?
    Lees meer
    Beleid zorgkantoren inkoop langdurige zorg onrechtmatig
    Lees meer
    AI & Privacy in de zorg, een gelukkig huwelijk?
    Lees meer
    Werkgeversaansprakelijkheid Covid-19
    Lees meer
    Wie is verantwoordelijk voor de analyse door een algoritme?
    Lees meer
    Mag ik een zelftest voor corona verkopen?
    Lees meer
    Een proeftijdbeding ná een stage? Volgens de kantonrechter is dat mogelijk.
    Lees meer
    Dierenarts gewond bij noodslachting stier. Veehouder aansprakelijk?
    Lees meer
    Gepubliceerde boetes of berispingen zorgpersoneel zijn openbaar
    Lees meer
    Hulp bij verwijderen van vervelende YouTube video’s: een stappenplan
    Lees meer
    Geen recht op transitievergoeding bij ontslag
    Lees meer
    Verzekeraars mogen geen standaard vergoeding hanteren bij een restitutiepolis
    Lees meer
    Hoge Raad: arts niet aansprakelijk voor gebruik ongeschikte medische hulpzaak
    Lees meer
    Rapport Aeternus: Trends en ontwikkelingen in de GGZ
    Lees meer
    Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
    Lees meer
    Zorgregeling kinderen en Corona
    Lees meer
    Gevolgen letselschadeuitkering na beëindiging huwelijk.
    Lees meer
    Update zorg: juridische Factsheet Wabvpz
    Lees meer
    Eerste toewijzing cumulatiegrond voor ontbinding arbeidsovereenkomst
    Lees meer
    Strafregels of knielen, je kunt kiezen...
    Lees meer
    Overwerken door corona, moet ik daarmee instemmen?
    Lees meer
    Verlaagde transitievergoeding bij brede inzetbaarheid
    Lees meer
    Aansprakelijkheid bij affiliate marketing
    Lees meer
    Aansprakelijkheid ziekenhuis bij plaatsing schouderprothese?
    Lees meer
    Werknemer getroffen door Corona. Is werkgever aansprakelijk?
    Lees meer
    Verwerking medische persoonsgegevens verduidelijkt in nieuwe UAVG
    Lees meer
    Het delen van data in de zorg: nieuwe mogelijkheden door blockchain?
    Lees meer
    Mondeling aanzeggen niet voortzetten tijdelijk arbeidscontract volstaat soms
    Lees meer
    Zorgupdate: NZa wil meer regie van zorgverzekeraars
    Lees meer
    Nieuw wetsartikel verplicht tot gratis inzage in elektronisch patiëntendossier
    Lees meer
    Inkoopprocedures in de zorg in coronatijd
    Lees meer
    De Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst [WGBO] in een notendop
    Lees meer
    Echtscheiding ook mogelijk tijdens corona crisis
    Lees meer
    Update: meer aanbestedingen in de zorg
    Lees meer
    De meedenkende, betalende Overheid: Werkgevers doe er uw voordeel mee!
    Lees meer
    Glaasje op? Laat je rijden. En stap niet in bij een chauffeur die ook gedronken heeft.
    Lees meer
    Dit jaar nog scheiden, of niet? Grote veranderingen partneralimentatie!
    Lees meer
    Uroloog maakt cruciale fout waardoor patiënte komt te overlijden
    Lees meer
    Is er verschil tussen een advocaat en een mediator?
    Lees meer
    Kerst is sneller dan je denkt: wat verandert er vanaf 2020 op echtscheidingsgebied
    Lees meer
    Overzicht nieuwe regels voor oproepkrachten per 1 januari 2020
    Lees meer
    Dag van de Scheiding. Wat is dat ook alweer ?
    Lees meer
    Meerijden met bestuurder zonder rijbewijs
    Lees meer
    Joyride: Interpolis moet volledige letselschade bijrijder vergoeden
    Lees meer
    Scheidingsfeest vieren?
    Lees meer
    Aansprakelijkheidsrecht
    Lees meer
    Letselschade
    Lees meer
    Echtscheidingen
    Lees meer
    Boete voor appen op de fiets
    Lees meer
    BG.legal participeert in onderzoek naar gebruik van big data en AI door zorginstellingen
    Lees meer
    BG.zorg
    Lees meer