Een zorginstelling kan ook besluiten geen behandelingsovereenkomst aan te gaan

02 dec 2022

Wanneer komt de geneeskundige behandelingsovereenkomst tot stand en mag een zorginstelling deze ook weigeren?

De totstandkoming van de geneeskundige behandelingsovereenkomst

De geneeskundige behandelingsovereenkomst is de overeenkomst die de patiënt met de zorginstelling of een hulpverlener sluit. De patiënt sluit de behandelingsovereenkomst met de zorginstelling indien de hulpverlener in dienstverband werkzaam is. Indien de zorginstelling contractspartij is, betekent dit niet dat de hulpverlener geen verplichtingen meer heeft die uit de behandelingsovereenkomst voortvloeien.

Het onderwerp van de behandelingsovereenkomst is het verrichten van handelingen op gebied van de geneeskunst (art. 7:446 van het Burgerlijk Wetboek).  Deze komt tot stand door de algemene bepalingen van aanbod en aanvaarding. Niet is vereist dat die op schrift wordt gesteld, ook een mondelinge aanbieding en aanvaarding brengt de behandelingsovereenkomst tot stand. De behandelingsovereenkomst komt dus al tot stand wanneer de patiënt om advies vraagt en de zorgaanbieder overgaat tot advisering of onderzoek. Doorgaans gaat de behandelingsovereenkomst al van start wanneer een patiënt contact opneemt voor het maken van een (consult)afspraak.

In gevallen dat er twijfel is over het al dan niet bestaan van een geneeskundige behandelingsovereenkomst, is het aan te raden om ervan uit te gaan dat de behandelingsovereenkomst wel tot stand is gekomen. Hierdoor is de zorgaanbieder gebonden aan de wettelijke regels (van de WGBO).

Geen behandelingsovereenkomst

In een aantal uitzonderingsgevallen komt geen behandelingsovereenkomst tot stand. Bijvoorbeeld indien geen handelingen op het gebied van de geneeskunst worden verricht. De behandelingsovereenkomst komt in beginsel ook niet tot stand wanneer de wil van de patiënt ontbreekt of doordat hij deze niet kan openbaren, denk aan de situatie waar de patiënt bewusteloos of comateus is. Wanneer een hulpverlener dan zorg verleent aan deze patiënt, doet hij dit als zaakwaarnemer.  Een ander voorbeeld is de patiënt die middels een schriftelijke verklaring zorg weigert, denk aan een non-reanimatieverklaring. Het is aan de patiënt om zijn wil daarin voldoende duidelijk te maken.

Het ontbreken van de wil aan de kant van de zorgaanbieder is ook mogelijk, al zal dit in alleen in uitzonderingsgevallen worden aangenomen. De zorgaanbieder heeft namelijk een zorgplicht waardoor hij in beginsel verplicht is om de behandelingsovereenkomst aan te gaan.  Dit kan zowel een hulpverlener als een zorginstelling zijn.

Fact Zorginstelling LinkedIn

Redenen voor het niet-aangaan van een behandelingsovereenkomst

Redenen voor het niet-aangaan van de behandelingsovereenkomst staan niet genoemd in de wet (WGBO), maar volgen uit de rechtspraak. De drie belangrijkste redenen zijn:

  1. Aard of omvang van de hulpvraag gaat de expertise of mogelijkheden van de zorgaanbieder of hulpverlener te buiten
  2. Door eerdere ervaringen met de patiënt ontbreekt bij voorbaat een vertrouwensbasis voor de behandelingsovereenkomst
  3. De hulpverlener heeft een aanzienlijk belang, meestal organisatorisch, om de behandelingsovereenkomst niet aan te gaan.
  4. Aard of omvang van de hulpvraag
    De hulpverlener van de zorginstelling heeft de plicht om zich als een goed hulpverlener te gedragen conform de professionele standaard. Dit houdt in dat deze enkel zorg aanbiedt waartoe hij bevoegd en bekwaam is. Soms weet de hulpverlener al vooraf welke zorg de patiënt nodig heeft en dat hij deze niet kan leveren. Dit kan bijvoorbeeld wanneer de zorgaanbieder in een ander vakgebied werkzaam is of wanneer de patiënt een andere behandeling wil dan dat de hulpverlener indiceert. Wanneer over de inhoud van de te leveren zorg geen overeenstemming kan worden bereikt, is dit een reden voor de zorgaanbieder om geen behandelingsovereenkomst aan te gaan.
  5. Een ontbrekende vertrouwensbasis door eerdere ervaringen
    Het kan gebeuren dat een zorginstelling of hulpverlener al eerder een negatieve ervaring heeft gehad met de patiënt en deze daarom geen behandelingsovereenkomst wil aangaan. Dit mag de zorgaanbieder indien hij dit gemotiveerd toelicht. Voorwaarde hierbij is dat hij hier niet te lichtvaardig over doet en hij kan aantonen dat de vertrouwensbasis ontbreekt. De ervaringen kunnen kenbaar zijn uit de eigen ervaring of die van een collega.
  6. Het aanzienlijk belang van de hulpverlener
    Er kunnen zowel praktische, als persoonlijke redenen spelen waardoor een zorginstelling of hulpverlener een aanzienlijk belang heeft en een behandelingsovereenkomst sluiten niet van hem gevergd kan worden. Onder praktische redenen valt bijvoorbeeld de beschikbaarheid en bereikbaarheid van de zorgaanbieder. De beschikbaarheid kan in het gedrang komen wanneer de capaciteit van de zorgaanbieder het niet toelaten om nieuwe patiënten toe te laten Daardoor kan de zorgaanbieder dan niet meer goede en noodzakelijke zorg garanderen. Een persoonlijke reden om de behandelingsovereenkomst niet aan te gaan zijn persoonlijke gevoelens die een hulpverlener voor een patiënt heeft.

Naast bovengenoemde redenen kunnen er ook andere situaties zijn waarin de zorgaanbieder een aanzienlijk belang heeft om de behandelingsovereenkomst niet aan te gaan. Hierbij zal altijd zorgvuldig afgewogen moeten worden of het belang dat de zorgaanbieder heeft, in voldoende mate opweegt tegen het belang en het recht van de patiënt op goede zorg.

Zorgvuldigheidseisen

Indien de zorgaanbieder zich op één of meer van bovengenoemde redenen beroept, mag hij de behandelingsovereenkomst alleen niet aangaan indien hij aan de volgende zorgvuldigheidseisen heeft voldaan:

  • De hulpverlener bespreekt zijn besluit met de patiënt;
  • De hulpverlener biedt noodzakelijke hulp aan de patiënt, totdat deze een nieuwe behandelaar heeft;
  • De hulpverlener verstrekt, met toestemming van de patiënt, de eventuele gegevens aan de nieuwe behandelaar.

Overige uitzonderingsgevallen

Andere redenen dat geen behandelingsovereenkomst tot stand komen is als de patiënt op grond van een wettelijke bepaling aan verplichte zorg onderworpen wordt. Dit is veelal bij gedetineerden en militairen. Ook bij een medische keuring door bijvoorbeeld de bedrijfsarts of een vaststellingskeuring voor een verzekering of opleiding komt geen behandelingsovereenkomst tot stand.

Conclusie

Er is al snel sprake van een geneeskundige behandelingsovereenkomst. Een zorgaanbieder mag dus vanwege haar zorgplicht en de afhankelijke positie waarin de patiënt verkeert als hij zorg nodig heeft, niet zomaar weigeren om de behandelingsovereenkomst aan te gaan. Er zijn echter uitzonderingsgevallen. Die zullen altijd duidelijk gemotiveerd moeten worden door de zorgaanbieder.

Bent u een zorginstelling en heeft u vragen over het (al dan niet) aangaan van een geneeskundige behandelingsovereenkomst? Of heeft u meer in het algemeen een zorgvraagstuk?

Team Zorg van BG.legal

BG.legal

    Helm dragen op de snorfiets!
    Lees meer
    De positie van de medisch specialist in het arbeidsrecht
    Lees meer
    Hoe ver strekt de informatieplicht van de hulpverlener?
    Lees meer
    Mag een toegangsverbod worden opgelegd en voor hoelang?
    Lees meer
    Integraal Zorgakkoord: beweging naar passende zorg
    Lees meer
    Kan een onbereikbare werknemer worden ontslagen?
    Lees meer
    Mag een hulpverlener medische info verstrekken aan derden?
    Lees meer
    Privacy in de zorg
    Lees meer
    Auteursrecht vergoeding verschuldigd voor afspelen muziek in zorglocatie
    Lees meer
    Regels voor AI in de zorg met therapeutische werking
    Lees meer
    Mag de zorgaanbieder de behandelingsovereenkomst beëindigen?
    Lees meer
    De WNT en het arbeidsrecht: alles over de verloning van topfunctionarissen
    Lees meer
    Werknemer pakketdienst op staande voet ontslagen door betrokkenheid bij drugshandel
    Lees meer
    Hoe te handelen bij (seksueel) grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer?
    Lees meer
    Psychische klachten zorgmedewerker
    Lees meer
    Geen gunningscriteria aanbesteding jeugdzorg: toch strijd met Jeugdwet (oud)
    Lees meer
    Schending AVG: ex-patiënte ontvangt schadevergoeding van ziekenhuis
    Lees meer
    Verplichte digitalisatie van gegevensuitwisseling in de zorg
    Lees meer
    Werkgevers aansprakelijkheid voor bedrijfsuitje
    Lees meer
    Recht op inzage in een medisch advies van een beoordelend arts na een aansprakelijkheidsclaim?
    Lees meer
    Duik in ondiep water met helaas als gevolg een dwarsleasie. Is de schade verhaalbaar of is er sprake van eigen schuld?
    Lees meer
    Voor de inkoop van jeugdhulp moeten reële prijzen worden betaald
    Lees meer
    Inklokken, maar niet werken: reden voor ontslag
    Lees meer
    Zakelijke e-mail en privacy: wanneer mag je de mailbox van een werknemer controleren?
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van zelfstandigen (zzp’ers) en opdrachtnemers
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van werknemers
    Lees meer
    Lopende tuchtzaak tegen medisch specialist geen reden voor ontslag
    Lees meer
    Heeft het ziekenhuis patiënte wel voldoende geïnformeerd over de bijwerkingen van de chemokuur?
    Lees meer
    Let op bij finale kwijting! De cao ziekenhuizen 2021-2023 stelt een andere eis voor
    Lees meer
    Zorg om inzet AI in de zorg
    Lees meer
    Compensatie transitievergoeding ook bij slapend dienstverband van vóór 1 juli 2015
    Lees meer
    Medische behandeling met risico’s
    Lees meer
    Subsidie voor zorgpersoneel met longcovid in de maak
    Lees meer
    Gevolgen gemiste diagnose kanker
    Lees meer
    Alles over Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden
    Lees meer
    Nieuwe cao voor zorgpersoneel
    Lees meer
    Wat is vervangende toestemming medische behandeling?
    Lees meer
    Arbeidsrecht advocaat Marlies Hol over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer
    Lees meer
    Meer transparantie bij zorginkoop is noodzakelijk
    Lees meer
    Meer transparantie en verantwoording bij zorginkoop
    Lees meer
    Regeling transparantie zorginkoopproces gepubliceerd
    Lees meer
    Aanrijding in zorginstelling, wie is aansprakelijk?
    Lees meer
    De Governancecode Zorg 2022
    Lees meer
    Successful webinar 30% TAX RULE – TAX AND LABOUR LAW ISSUES
    Lees meer
    Val van operatietafel
    Lees meer
    Zorgverzekeraar moet dooronderhandelen én betaalovereenkomst sluiten
    Lees meer
    Ander werk voor werknemers door bedrijfssluiting
    Lees meer
    Philips apneu apparaten
    Lees meer
    Haantjesgedrag op de snelweg veroorzaakt letselschade
    Lees meer
    Sturing op seniorenhuisvesting is nodig!
    Lees meer
    AMvB Reële prijs Wmo 2015 van toepassing op ‘open house’
    Lees meer
    Inkoopkader Wlz voor 2022 rechtmatig
    Lees meer
    Mag een werkgever in de zorg informeren naar vaccinatiestatus medewerkers?
    Lees meer
    Geen boete voor hogeschool na val van student
    Lees meer
    Handreiking vereenvoudigd aanbesteden in de zorg
    Lees meer
    Geen nadere duiding motiveringsplicht Wlz-inkoop
    Lees meer
    Uber-chauffeurs nu ook werknemers
    Lees meer
    Klein kind krijgt nier van rokende vijftigjarige getransplanteerd
    Lees meer
    Bestuurder of niet?
    Lees meer
    Confettikanon ontploft in winkel
    Lees meer
    Immateriële schadevergoeding bij schending privacy
    Lees meer
    Deskundigenonderzoek na vermeende medische fout bij knieoperatie
    Lees meer
    Een AI-systeem als baas?
    Lees meer
    Heeft nieuwe wet (WBTR) gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Cao-ontwikkelingen in de zorg
    Lees meer
    Leveranciersklem zorginformatiesystemen onder de loep van de ACM
    Lees meer
    Een toga; zo uniek als de advocaat die hem draagt
    Lees meer
    Verantwoordelijkheden en taken zorgverleners bij behandeling van 1 patiënt
    Lees meer
    Ouders aansprakelijk voor schade ten gevolge van een moord door 14 jarige zoon
    Lees meer
    Nieuwe regels registratie medisch-specialistische zorg vanaf 2022
    Lees meer
    Nieuwe gezondheidsclaim: wetenschappelijk bewijs vereist
    Lees meer
    Succesvol webinar Actualiteiten Arbeidsrecht
    Lees meer
    Worden toeslagen in de zorg doorbetaald bij vakantie en verlof?
    Lees meer
    Succesvol webinar legal voor AI startups/scale-ups
    Lees meer
    Eenvoudiger aanbesteden in de jeugdzorg en Wmo in het verschiet?
    Lees meer
    Overtreding concurrentiebeding leidt tot boete € 51.800,-
    Lees meer
    Succesvol webinar Praktijkvoorbeelden van AI, E-Health en contractering in de zorg
    Lees meer
    Administratie in de zorg, onverminderd belangrijk!
    Lees meer
    Verplichte taxatie tegen marktwaarde van zorgvastgoed
    Lees meer
    Reclame maken voor corona zelftesten
    Lees meer
    Kan de huisarts een patiënt definitief naar de deur verwijzen?
    Lees meer
    Factsheet uitwisseling medische gegevens gepubliceerd
    Lees meer
    In hoeverre hebben patiënten recht op inzage medisch dossier?
    Lees meer
    Onderbouwing van tarieven in sociaal domein
    Lees meer
    Aannemen van gift of diefstal? Reden voor ontslag op staande voet in de zorg
    Lees meer
    Vaccinatie Covid-19: Wie is aansprakelijk?
    Lees meer
    Zorgupdate: RVS adviseert aanpassingen zorgstelsel
    Lees meer
    Succesvol webinar AI in de Zorg
    Lees meer
    Hoezo kan ik geen eigenaar zijn van (zorg)data?
    Lees meer
    Heeft het wetsvoorstel Wtmo gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Cybersecurity in de zorg: dreigingen in beeld!
    Lees meer
    Werken met kennismigranten?
    Lees meer
    Aandachtspunten voor zorgwerkgevers bij mediation
    Lees meer
    Letsel door zelfgemaakt vuurwerk, moet werkgever salaris doorbetalen?
    Lees meer
    Website zwarte lijst van zorgverleners op zwart
    Lees meer
    Moet een werkgever in tijden van corona een veilige werkplek garanderen?
    Lees meer
    Beslag door schuldeisers op zorgbonus mogelijk.
    Lees meer
    Sterkere werkgeversrol RvC ter versterking intern toezicht zorginstellingen
    Lees meer
    EU-detacheringsrichtlijn wegvervoersector
    Lees meer
    Mag je foto's van werknemers gebruiken?
    Lees meer
    Maatschappelijke BV voor maatschappelijke ondernemers
    Lees meer
    Dronken van desinfectiegel, is dat mogelijk?
    Lees meer
    Reële transparante tarieven vereist in zorgaanbesteding
    Lees meer
    Moet verzekering van ouders de schade van een 3 jarig kind vergoeden?
    Lees meer
    Belemmeringsverbod Waadi ook bij uitzending zzp’er
    Lees meer
    Schizofrene patiënt maakt betalingen over aan ‘vriendinnen’ in het buitenland.
    Lees meer
    Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)
    Lees meer
    Wie betaalt het loon bij thuis-quarantaine?
    Lees meer
    Liegen op je cv leidt niet altijd tot ontslag!
    Lees meer
    Analyse kwaliteitsvraag in vervoersaanbestedingen
    Lees meer
    Een nieuwe golf? Maar dan claims van niet-corona patiënten?
    Lees meer
    Beleid zorgkantoren inkoop langdurige zorg onrechtmatig
    Lees meer
    AI & Privacy in de zorg, een gelukkig huwelijk?
    Lees meer
    Werkgeversaansprakelijkheid Covid-19
    Lees meer
    Wie is verantwoordelijk voor de analyse door een algoritme?
    Lees meer
    Mag ik een zelftest voor corona verkopen?
    Lees meer
    Een proeftijdbeding ná een stage? Volgens de kantonrechter is dat mogelijk.
    Lees meer
    Dierenarts gewond bij noodslachting stier. Veehouder aansprakelijk?
    Lees meer
    Gepubliceerde boetes of berispingen zorgpersoneel zijn openbaar
    Lees meer
    Geen recht op transitievergoeding bij ontslag
    Lees meer
    Verzekeraars mogen geen standaard vergoeding hanteren bij een restitutiepolis
    Lees meer
    Hoge Raad: arts niet aansprakelijk voor gebruik ongeschikte medische hulpzaak
    Lees meer
    Rapport Aeternus: Trends en ontwikkelingen in de GGZ
    Lees meer
    Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
    Lees meer
    Gevolgen letselschadeuitkering na beëindiging huwelijk.
    Lees meer
    Update zorg: juridische Factsheet Wabvpz
    Lees meer
    Eerste toewijzing cumulatiegrond voor ontbinding arbeidsovereenkomst
    Lees meer
    Strafregels of knielen, je kunt kiezen...
    Lees meer
    Overwerken door corona, moet ik daarmee instemmen?
    Lees meer
    Verlaagde transitievergoeding bij brede inzetbaarheid
    Lees meer
    Aansprakelijkheid ziekenhuis bij plaatsing schouderprothese?
    Lees meer
    Verwerking medische persoonsgegevens verduidelijkt in nieuwe UAVG
    Lees meer
    Het delen van data in de zorg: nieuwe mogelijkheden door blockchain?
    Lees meer
    Mondeling aanzeggen niet voortzetten tijdelijk arbeidscontract volstaat soms
    Lees meer
    Zorgupdate: NZa wil meer regie van zorgverzekeraars
    Lees meer
    Nieuw wetsartikel verplicht tot gratis inzage in elektronisch patiëntendossier
    Lees meer
    Inkoopprocedures in de zorg in coronatijd
    Lees meer
    De Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst [WGBO] in een notendop
    Lees meer
    Update: meer aanbestedingen in de zorg
    Lees meer
    De meedenkende, betalende Overheid: Werkgevers doe er uw voordeel mee!
    Lees meer
    Glaasje op? Laat je rijden. En stap niet in bij een chauffeur die ook gedronken heeft.
    Lees meer
    Overzicht nieuwe regels voor oproepkrachten per 1 januari 2020
    Lees meer
    BG.legal participeert in onderzoek naar gebruik van big data en AI door zorginstellingen
    Lees meer
    BG.zorg
    Lees meer