Kan ik als adviseur wel of geen betaling ontvangen vlak vóór faillissement?

06 jul 2022

Betaling van niet opeisbare facturen vlak vóór faillissement

Op 15 juni 2022 heeft Rechtbank Gelderland geoordeeld dat de accountant, die in het zicht van faillissement betaling ontving van niet-opeisbare facturen, de ontvangen gelden (deels) moest terugbetalen aan de curator. In deze concrete zaak zijn de facturen per ommegaande voldaan, terwijl een betalingstermijn van 14 dagen was overeengekomen. Dat is in deze zaak van doorslaggevend belang geweest.

Grondslag - faillissementspauliana

Indien een betaling onverplicht is verricht en deze betaling tot benadeling van crediteuren heeft geleid, heeft de curator de mogelijkheid om de betaling te vernietigen met een beroep op de faillissementspauliana. Voor een geslaagd beroep op de faillissementspauliana is vereist dat zowel de latere failliet als de ontvanger van de betaling wist of behoorde te weten dat crediteuren (van de latere failliet) zouden worden benadeeld als gevolg van de betaling. Deze wetenschap van benadeling wordt op grond van artikel 43 lid 1 sub 2 Fw vermoed aanwezig te zijn als de betaling van niet-opeisbare vorderingen heeft plaatsgevonden binnen een jaar vóór de faillissementsuitspraak.

Onverplichte betaling?

De kantonrechter oordeelt – in lijn met bestaande jurisprudentie – dat de betaling van een niet-opeisbare factuur een onverplichte rechtshandeling is. Er is – ten aanzien van de betaling van facturen – pas sprake van een verplichte rechtshandeling als de factuur wordt betaald op of ná het verstrijken van de uiterlijke betaaltermijn.

Bijstand in aanloop naar faillissement

Op basis van de huidige ontwikkelingen in de jurisprudentie moet je als adviseur van een onderneming in zwaar weer goed opletten bij het formuleren van de overeenkomst van opdracht en de facturering van de werkzaamheden.

Voor advocaten is inmiddels in de rechtspraak een uitzondering gecreëerd. Zij mogen – onder voorwaarden – kort voor het faillissement betaling ontvangen. Zou dit niet zijn toegestaan dan ontstaat de maatschappelijk onwenselijke situatie dat een onderneming niet in aanmerking kan komen voor rechtsbijstand in verband met een mogelijk faillissement omdat de aangezochte advocaat het risico loopt of denkt te lopen onbetaald te blijven. Dit kan ertoe leiden dat zo de toegang tot behoorlijke rechtsbijstand wordt geblokkeerd, juist op een moment dat die dringend nodig is. Deze uitzondering geldt vooralsnog niet voor andere adviseurs.

Lessen voor de praktijk

Ontvangt u als adviseur kort vóór het faillissement betaling van oude facturen (bijvoorbeeld in het kader van het samenstellen van de jaarrekening), dan loopt u een groot risico de ontvangen betalingen terug te moeten betalen aan de curator.

Staat u als adviseur een onderneming in zwaar weer of ten tijde van saneringspogingen bij? Werk dan op basis van een voorschot en spreek af dat u uitsluitend werkzaamheden gaat verrichten indien uw factuur per ommegaande wordt voldaan. Hoewel deze systematiek (nog) niet waterdicht is, geldt dat de latere curator alsdan (in beginsel) geen beroep kan doen op de faillissementspauliana van artikel 42 Fw (voor onverplichte rechtshandelingen). Wel zou hij alsdan een beroep kunnen doen op de faillissementspauliana van artikel 47 Fw (voor verplichte rechtshandelingen), maar daar kleven ietwat andere (strengere) vereisten aan.

Remco de Jong

    Faillissementsuitspraken
    Lees meer
    Aandeelhoudersovereenkomst
    Lees meer
    Afspraak over geschillencommissie moet worden nagekomen
    Lees meer
    SAVE THE DATES
    Lees meer
    Brochures Ondernemingsrecht
    Lees meer
    De NS mag boa-bevoegdheid hoofdconducteurs laten vallen
    Lees meer
    BG.legal begeleidt succesvolle overname Tribal Agency
    Lees meer
    Schending van deponeringsplicht is economisch delict
    Lees meer
    Wanneer is een titel een executoriale titel?
    Lees meer
    Onderneming en personeel Heesen hebben recht op transparantie
    Lees meer
    Algemene Voorwaarden B2B
    Lees meer
    De pre-pack, terug van weggeweest?
    Lees meer
    Bestuur Stichting Hulptroepen Alliantie geschorst
    Lees meer
    NOW-subsidie niet overdraagbaar of verpandbaar!
    Lees meer
    Subsidie voor zorgpersoneel met longcovid in de maak
    Lees meer
    De betaaltermijn voor grote ondernemingen wordt verkort
    Lees meer
    De UBO en het UBO-register, ook voor mij relevant?
    Lees meer
    Wraking van de rechter
    Lees meer
    Het ‘recht’ op een bankrekening: een overzicht
    Lees meer
    Banken verplicht om zakelijke bankrekening te openen
    Lees meer
    WHOA en pensioenpremies (I)
    Lees meer
    Deel V: timing van een WHOA verzoek is essentieel
    Lees meer
    De klachtplicht van artikel 6:89 BW nader beschouwd
    Lees meer
    Financiële mogelijkheden voor groei van een onderneming
    Lees meer
    De “gemeenschappelijke partijbedoeling” van Albert Heijn en haar franchisenemers
    Lees meer
    Tijdelijke wetswijziging turboliquidatie
    Lees meer
    Kapper
    Lees meer
    IE in de holding
    Lees meer
    Een belangrijke oorzaak van het faillissement
    Lees meer
    Heeft nieuwe wet (WBTR) gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Stichting- of vereniging bestuurder pas op!
    Lees meer
    Als de handschoenen uit gaan ….
    Lees meer
    De Juridische Afdeling: Legal as-a-Service
    Lees meer
    Mag een bank weigeren een zakelijke bankrekening te openen?
    Lees meer
    Betekeningsperikelen
    Lees meer
    Is er wel of niet voldaan aan de voorwaarden voor contractuele overdracht van rechten?
    Lees meer
    Een legaat? Vergeet niet om er uitvoering aan te geven!
    Lees meer
    Moet een bank schade van WhatsApp-fraude op een zakelijke rekening wel vergoeden?
    Lees meer
    Vraag een offerte van BG.legal als herstructureringsdeskundige
    Lees meer
    Aandeelhouders
    Lees meer
    Contractspartijen en schuldeisers
    Lees meer
    Onderneming in financiële moeilijkheden
    Lees meer
    WHOA-uitspraak: Rechtbank wijst verzoek af; schuldeisers onjuist geïnformeerd.
    Lees meer
    Tiende WHOA-uitspraak: Geen advocaat als herstructureringsdeskundige
    Lees meer
    Moet een bank de schade van WhatsApp-fraude vergoeden?
    Lees meer
    Negende WHOA-uitspraak: De homologatie
    Lees meer
    Conformiteit van een woning
    Lees meer
    De WHOA en de pand- of hypotheekhouder
    Lees meer
    De curator vernietigt onze huwelijkse voorwaarden?
    Lees meer
    Achtste WHOA-uitspraak: Geen afkoelingsperiode
    Lees meer
    Het saneren van schulden (een stappenplan)
    Lees meer
    Zevende WHOA-uitspraak: Openbare akkoordprocedure
    Lees meer
    Is rechtbank bevoegd tot schorsing bestuurder?
    Lees meer
    Nieuwe Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen: moet ik mijn statuten aanpassen?
    Lees meer
    Lessen uit zes WHOA-uitspraken (II)
    Lees meer
    Lessen uit zes WHOA-uitspraken (I)
    Lees meer
    De Startverklaring voor de WHOA
    Lees meer
    Zesde WHOA-uitspraak: Afwijzing herstructureringsdeskundige
    Lees meer
    De Vijfde WHOA-uitspraak: onpartijdig en onafhankelijk.
    Lees meer
    Deel IV: De observator en de herstructureringsdeskundige
    Lees meer
    Deel III: De voorbereiding van het WHOA-akkoord
    Lees meer
    Deel II: De inhoud van het WHOA-akkoord
    Lees meer
    Deel I: De WHOA-procedure
    Lees meer
    Vierde WHOA-uitspraak: De positie van de pandhouder
    Lees meer
    Derde WHOA-uitspraak: De herstructureringsdeskundige
    Lees meer
    Tweede WHOA-uitspraak: Het akkoord ter beëindiging onderneming (korte analyse)
    Lees meer
    15 januari 2021: Eerste WHOA-uitspraak (een korte analyse)
    Lees meer
    Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen treedt op 1 juli 2021 in werking
    Lees meer
    Sterkere werkgeversrol RvC ter versterking intern toezicht zorginstellingen
    Lees meer
    Tijdelijk meer mogelijkheden tot aanhouding faillissement
    Lees meer
    Maatschappelijke BV voor maatschappelijke ondernemers
    Lees meer
    Het coronaverweer bij faillissementsaanvragen
    Lees meer
    WHOA, een nieuw type schuldeisersakkoord
    Lees meer
    “IK ZAL HET NOG ÉÉN KEER UITLEGGEN …”
    Lees meer
    De tweede golf: hoe nu verder voor de ondernemers?
    Lees meer
    Tijdverloop in een civiel geschil
    Lees meer
    Is een schoonzoon te vertrouwen?
    Lees meer
    Er komt een nieuwe rechtsvorm: de maatschappelijke BV
    Lees meer
    De zorg voor een particuliere borg
    Lees meer
    Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
    Lees meer
    Wetgever wil rol curator als verwerker van persoonsgegevens vastleggen
    Lees meer
    Nieuwe UAVG verduidelijkt omgang met medische gegevens in faillissement
    Lees meer
    De EU Betekeningsverordening aangepast
    Lees meer
    Nieuwe wet kan redding zijn voor Maison van den Boer
    Lees meer
    Taak curator eindigt als alle boedelkosten en crediteuren kunnen worden betaald
    Lees meer
    De afstemmingsregel bij conservatoir beslag
    Lees meer
    Tijdelijke wet elektronisch vergaderen
    Lees meer
    Curator niet in persoon aansprakelijk voor de kosten van bestuursdwang
    Lees meer
    Dynamische haviltex of dwaling
    Lees meer
    Ontbinding van een overeenkomst
    Lees meer
    Incoterms 2020
    Lees meer
    Verrekenen tussen meer dan twee partijen ook geldig in faillissement     
    Lees meer
    De octrooigemachtigde en het faillissement (deel 3)
    Lees meer
    Kifid oordeelt dat verzekeraar de premie met 50% mag verhogen
    Lees meer
    Verdrag van Singapore
    Lees meer
    Seminar 19 november: Investeren en financieren 2.0
    Lees meer
    De octrooigemachtigde en het faillissement (deel 1)
    Lees meer
    Matiging van contractuele boete
    Lees meer
    Kifid voortaan ook voor klachten alternatieve financiering
    Lees meer
    5 TIPS: Wettelijke bewaartermijnen van persoonsgegevens
    Lees meer
    Bestuurder niet aansprakelijk; ondernemen met kapitaal van de stamrecht BV is toegestaan.
    Lees meer
    Legale belastingontwijking kan reden zijn voor bank om klantrelatie te beëindigen
    Lees meer
    Is de vormgeving van een industrieel product beschermd?
    Lees meer
    De taalkundige uitleg van de Earn-Out
    Lees meer
    Handelsregisterwet wordt gewijzigd
    Lees meer
    Een hete zomer voor FC Den Bosch, maar alles is mogelijk
    Lees meer
    Hoe bescherm ik mijn intellectuele eigendom bij een faillissement?
    Lees meer
    Ondernemingsrecht
    Lees meer
    Een faillissement kan ook een nieuwe kans betekenen!
    Lees meer
    Van de bank moet ik naar Bijzonder Beheer. Wat nu?!
    Lees meer
    Tekortkoming in de nakoming van een overeenkomst van opdracht; wie draagt de bewijslast?
    Lees meer