Faillissement of turboliquidatie?

Als ondernemer in financiële problemen kun je voor een moeilijke afweging komen te staan: hoe wikkel je de onderneming verantwoord af? Mag je als bestuurder een faillissement aanvragen als je weet dat er (bijna) niets in de kas zit (c.q. geen vermogen is) of moet je dan verplicht (turbo)liquideren? Over deze problematiek heeft het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zich recent uitgelaten.

Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 26 augustus 2025 (ECLI:NL:GHSHE:2025:2312)

De zaak draaide om Easy Moves B.V., een verhuisbedrijf dat in financiële moeilijkheden raakte. De exploitatie werd gestaakt. In het jaar voorafgaand aan het faillissement  werden het klantenbestand en fitnessapparatuur verkocht voor circa 25.000 euro . De bestuurder heeft ervoor gekozen deze gelden door te storten naar gelieerde ondernemingen, terwijl er nog bekende schuldeisers waren, waaronder de verhuurder. Toen de verhuurder begon te dreigen met bestuurdersaansprakelijkheid, vroeg de bestuurder in augustus 2019 het faillissement aan.

Tijdens de behandeling van die aanvraag stelde de rechter kritische vragen. De curator zou niet betaald kunnen worden en er zouden maatschappelijke kosten gemaakt worden zonder noodzaak. Waarom niet kiezen voor een zogenoemde turboliquidatie, waarbij de bestuurder zelf de afwikkeling verzorgt? De bestuurder kreeg een week bedenktijd, maar handhaafde zijn verzoek. Het faillissement werd uitgesproken.

Misbruik van bevoegdheid

De curator kreeg uiteindelijk 1.267 euro voor zijn inspanningen vergoed uit de boedel, terwijl zijn declaraties ruim 15.000 euro bedroegen. Hij stapte naar de rechter en eiste dat de bestuurder persoonlijk het resterende bedrag zou betalen. Zijn argument: de bestuurder had misbruik gemaakt van zijn bevoegdheid (3:13 jo. 3:15 BW) door faillissement aan te vragen terwijl hij wist dat de boedel (nagenoeg) leeg was. Er was bovendien een goed alternatief: de turboliquidatie.

Het hof moest antwoord geven op de vraag: maakt een bestuurder misbruik van zijn bevoegdheid als hij faillissement aanvraagt terwijl hij weet dat er geen geld is om de curator te betalen?

Het korte antwoord is nee, maar er zit een belangrijke nuance aan. De Hoge Raad heeft in 2017 al geoordeeld dat de enkele wetenschap van een lege boedel niet voldoende is om van misbruik te spreken. Wat wel nodig is: de bestuurder moet een gerechtvaardigd belang hebben bij de faillissementsaanvraag.

Wat is een turboliquidatie?

Een turboliquidatie is een snelle manier om een BV te beëindigen. Na het nemen van een ontbindingsbesluit door de aandeelhouder houdt de BV direct op te bestaan en kan de BV worden uitgeschreven uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. 

Een turboliquidatie is alleen mogelijk indien de onderneming geen enkele bate (vermogen) meer heeft. Schulden mogen nog wel bestaan. De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie verplicht het bestuur financiële verantwoording af te leggen bij een turboliquidatie. Binnen veertien dagen na het ontbindingsbesluit moet het bestuur verschillende (financiële) documenten indienen bij de KVK. Schuldeisers kunnen deze documenten inzien en op basis daarvan vervolgstappen nemen als zij het niet eens zij met de turboliquidatie. 

Waarom faillissement soms de betere keuze is

Het hof legde uit waarom de bestuurder in dit geval terecht voor faillissement had gekozen. Bij een turboliquidatie wikkelt de bestuurder zelf de zaken af, zonder externe controle. Bij een faillissement daarentegen onderzoekt een curator of de bestuurder zijn taken goed heeft vervuld en of schuldeisers niet zijn benadeeld. Die transparantie zorgt ervoor dat schuldeisers minder snel geneigd zijn om de bestuurder persoonlijk aansprakelijk te stellen.

In dit geval had de verhuurder al gedreigd met persoonlijke aansprakelijkheidsstelling van de bestuurder.  Door voor het transparante faillissementstraject te kiezen, verkleinde de bestuurder het risico aanzienlijk dat hij persoonlijk aansprakelijk zou worden gesteld door de verhuurder. Dat is een gerechtvaardigd belang, zo oordeelde het hof. 

Wat betekent dit voor ondernemers?

Ook als je weet dat de boedel (nagenoeg) leeg is, mag je kiezen voor een aanvraag van het faillissement, mits een een voldoende gerechtvaardigd belang bestaat. Het beschermen van jezelf als bestuurder tegen een potentiële persoonlijke aansprakelijkstelling is zo'n belang. Het zorgen voor een transparante afwikkeling in het belang van schuldeisers eveneens.

Tot slot

Wil je graag stoppen met de onderneming? Laat je hier dan over adviseren om problemen te voorkomen. Onze adviseurs staan voor u klaar. Indien tijdig actie wordt ondernomen is vaak meer mogelijk dan wordt gedacht. Neem contact op met onze specialisten om de mogelijkheden te bespreken.