Rechtbank Gelderland: wanneer is een milestone gehaald?

In een recente uitspraak van de Rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2026:942) stond een klassieke vraag centraal binnen R&D- en ontwikkelsamenwerkingen: is een milestone behaald en dus moet er worden betaald?

De zaak betrof een ontwikkeltraject rond de automatisering van een productieproces. Partijen hadden hun samenwerking gestructureerd in “Milestones” en “Trajecten”. Betaling vond gefaseerd plaats: per milestone ontstond een recht op betaling, mits de betreffende milestone was afgerond en goedgekeurd.

Dat klinkt overzichtelijk. Maar in de praktijk blijkt dit vaak het spanningspunt van technische samenwerkingen.

De kern van het geschil

De opdrachtnemer stelde dat Milestone 2 was afgerond: de machine kon T16-mantels correct verspanen en beladen/ontladen conform de overeengekomen specificaties. De opdrachtgever weigerde betaling. Volgens haar was de productkwaliteit onvoldoende en was de milestone niet “echt” voltooid.

Daarmee kwam de discussie neer op drie juridische vragen:

1. Wat houdt de milestone contractueel precies in?
2. Wanneer is sprake van oplevering of goedkeuring?
3. Wie moet wat bewijzen?

Contractuele afbakening is doorslaggevend

De rechtbank keek strikt naar de tekst van de overeenkomst. Milestone 2 zag op het geschikt maken van de opspanning en het verspanen van T16-mantels volgens correcte maten. Ontbramen en polijsten vielen onder latere milestones.

Dat onderscheid bleek cruciaal.

De opdrachtgever probeerde latere kwaliteitsverwachtingen (met name rond bramen en polijsten) mee te nemen in de beoordeling van Milestone 2. De rechtbank ging daar niet in mee: wat niet onder de milestone valt, kan niet achteraf worden “ingevoegd” als voorwaarde voor betaling.

Bij R&D-contracten is dat een belangrijk aandachtspunt: milestones zijn vaak technisch gedefinieerd. De precieze scope bepaalt uiteindelijk het betalingsmoment.

Hoe stel je vast of een milestone is behaald?

Er had een gezamenlijke test plaatsgevonden. De resultaten waren vastgelegd in een Excelbestand. Vast stond dat de mantels volgens maatvoering correct waren verspaand.

De opdrachtgever voerde later aanvullende kwaliteitsbezwaren aan, gebaseerd op interne inspecties. Daarbij speelde een interessant bewijsrechtelijk punt:

• De nadere inspecties waren niet gezamenlijk uitgevoerd.
• De onderbouwing bestond grotendeels uit interne bevindingen.
• Er werden geen onafhankelijke testresultaten overgelegd.

De rechtbank oordeelde dat dit onvoldoende was om aan te tonen dat de milestone niet was behaald.

Bewijspositie

Dit vonnis laat zien:

• Degene die stelt dat een milestone niet is behaald, moet dat concreet en onderbouwd aantonen.
• Interne vermoedens (“wij denken dat…”) zijn onvoldoende.
• Foto’s zonder technische duiding zijn doorgaans niet genoeg.
• Als eerdere gezamenlijke testresultaten positief zijn vastgelegd, weegt dat zwaar.

 De waarde van verklaringen van eigen werknemers is beperkt wanneer:

• de wederpartij daar niet bij betrokken was;
• geen objectieve testdata wordt overgelegd;
• of de bevindingen niet aansluiten bij de contractuele milestone-criteria.

Geen eenzijdige wijziging van het spel

De opdrachtgever wilde bovendien overstappen van een “trial and error”-benadering naar een voorspelbare aanpak en eiste een plan van aanpak en “proof of concept” voorafgaand aan verdere betaling.

De rechtbank maakte korte metten met dit punt: fundamentele wijziging van scope en betalingsafspraken kan niet eenzijdig worden opgelegd. Een R&D-overeenkomst blijft een overeenkomst; wijzigingen vergen aanbod en aanvaarding.

Het weigeren van een contractswijziging is geen wanprestatie.

Wat leren we hiervan voor R&D- en ontwikkelprojecten?

1. Definieer milestones technisch én juridisch scherp

• Welke prestaties vallen er precies onder?
• Wat zijn meetbare acceptatiecriteria?
• Wat is expliciet geen onderdeel van deze milestone?

2. Leg acceptatiemomenten zorgvuldig vast

• Gezamenlijke tests.
• Schriftelijke goedkeuring (of duidelijke afkeur met concrete gebreken).
• Objectieve meetgegevens.

3. Regel de bewijspositie vooraf

• Wie voert tests uit?
• Is er een gezamenlijke testprocedure?
• Wat is de status van interne bevindingen?

4. Voorkom “scope creep”

• Nieuwe eisen? Leg ze schriftelijk vast.
• Koppel uitbreiding van verplichtingen aan aangepaste planning en vergoeding.
• Houd milestones gescheiden.

5. Denk na over opschorting en ontbinding

Opschorten kan alleen bij een voldoende onderbouwde tekortkoming. In R&D-trajecten is “onvoldoende tevreden” niet automatisch gelijk aan wanprestatie.

Onze blik: juridisch én technologisch

Bij ontwikkelprojecten kijken wij altijd met twee brillen:

1. De juridische bril

• Wat staat er écht in de milestone?
• Is aan de voorwaarden voor opeisbaarheid voldaan?
• Hoe is acceptatie vastgelegd?
• Hoe is de bewijspositie verdeeld?
• Snapt een rechter wat er staat?

2. De technologische bril

• Begrijpen we het proces, de machine, de software, de iteraties?
• Is sprake van een inspannings- of resultaatsverplichting?
• Past de klacht binnen de fase van het ontwikkeltraject?
• Wanneer wij het niet uit kunnen leggen, dan begrijpt een rechter het zeker niet.

Juist bij R&D-samenwerkingen ontstaat spanning op het snijvlak van techniek en contract. Onze meerwaarde ligt in het combineren van juridische scherpte met gevoel voor ontwikkelprocessen, engineering en innovatie. Niet alleen betrokken partijen moeten snappen wat er staat, maar ook een rechter die er later mogelijk over moet oordelen.

Een goed milestone-regime voorkomt procedures. En als het toch misgaat, is de vraag uiteindelijk altijd dezelfde:

Wat hebben partijen precies afgesproken  en is daaraan voldaan?

Wil je de uitspraak lezen? Zie hier.

Heb je hierbij vragen? Neem contact op.