Stijl of trend: auteursrechtelijke bescherming?

04 sep 2020

De kenmerkende stijlen van Coco Chanel, Piet Mondriaan of Queen: voor velen bekend en een perfecte inspiratiebron. Kan dat zomaar? En rust er auteursrecht op ontwerpen, meubels en muziek geïnspireerd door een bepaalde stijl?

Wat is de hoofdregel?

Op stijl en trends rust geen auteursrechtelijke bescherming. De gedachte hierachter is dat auteursrechtelijke bescherming van een stijl of trend een ontoelaatbare beperking van de creatieve vrijheid met zich zou meebrengen. Ontwerpers, kunstenaars of muzikanten zouden zich anders niet meer kunnen laten inspireren door een bepaalde stijl.

Betekent dit dan dat een kledingstuk, songtrack of meubelstuk die behoort tot een bepaalde stijl of trend, automatisch geen auteursrechtelijke bescherming geniet? Nee, gelukkig niet.

Uitzondering

Zoals zo vaak in het recht, geldt er ook in dit geval dus een uitzondering. Wanneer er binnen de desbetreffende stijl of trend voldoende ruimte bestaat voor het maken van eigen creatieve keuzes, en de maker heeft ook dergelijke keuzes gemaakt, dan kan er auteursrechtelijke bescherming ontstaan. Met andere woorden: wanneer een stijl of trend niet klakkeloos is overgenomen, de maker zich slechts heeft laten inspireren en ook eigen keuzes heeft gemaakt, kan er auteursrechtelijke bescherming ontstaan.

Er is dus een onderscheid tussen het vormgeven binnen de grenzen van een bepaalde stijl of de stijl als zodanig. De stijl of trend an sich kan niet beschermd worden, maar de vormgeving daarbinnen wel.

Modetrends

Nieuwe trends in de modewereld komen en gaan. Fashiondesigners laten zich dan ook vaak inspireren door de stijlen en trends op de catwalk. Een goed voorbeeld is de zaak tussen Dr. Martens en Topshop. Deze laatste zou auteursrechtinbreuk plegen op de welbekende Dr. Martens laarzen. Topshop stelde echter dat laarzen met een dikke zool al jarenlang een bestaand trend of stijl zijn en daardoor dus ook niet in aanmerking kunnen komen voor auteursrechtelijke bescherming. De rechtbank moest dus onderzoeken of bij de vormgeving van de Dr. Martens laars op een voldoende eigen wijze uiting is gegeven aan de bestaande mode. En het antwoord was ja: de zool van de Dr. Martens laars was veel dikker dan de zolen die gangbaar waren in de mode tot nu toe en de hoekige lijnen maken dat de stijl niet klakkeloos is overgenomen.

Meubels

In interieurdesign zijn ook veel verschillende trends en stijlen te onderscheiden. Stoelen, banken en kasten kunnen relatief snel met het auteursrecht zijn beschermd, maar is dit ook het geval wanneer zij tot een bepaalde stijl of trend behoren? Deze vraag kwam aan de orde in de zaak van Piet Hein Eek. Een oud-werknemer had een door Eek ontworpen tafel nagemaakt, alleen de vorm was anders. Waar het origineel een rechthoekige vorm heeft en is gemaakt van materiaal dat lijkt op tegels, heeft de inbreukmakende tafel een rondere vorm. Hoewel de ronde vorm niet terug te vinden was in het origineel, achtte de rechtbank wel overduidelijk dat het blad van de tafel en de bewerking daarvan waren geënt op de stijl van Piet Hein Eek.

Muziekstijl

Ook in de muziek onderscheiden we veel verschillende stijlen, zoals punk, pop en rock. In de praktijk is gebleken dat er vaak gebruik wordt gemaakt van bepaalde fragmenten uit muziekstukken. Zo ook in de zaak tussen De Jong en DJ Tiësto, waarin De Jong stelde dat DJ Tiësto een deel van zijn nummer had gebruikt en daardoor inbreuk maakte op zijn auteursrecht. De rechtbank oordeelde echter dat er geen auteursrecht rustte op zijn nummer genaamd “Swiwal”, omdat dit nummer blijkbaar een grote overeenkomst vertoonde met een ouder nummer van de artiest Händel. De toevoegingen van De Jong, bestaande uit drumbeats en een synthesizer, waren onvoldoende: deze toevoegingen werden kenmerkend geacht voor de muziekstijl Dance. Dus onvoldoende creatieve keuzes en dus geen auteursrecht.

Conclusie

Uitgangspunt is dat er op een stijl of een trend geen auteursrecht kan rusten. Toch zien we uitzonderingen, met name wanneer er binnen een bepaalde stijl of trend creatieve keuzes zijn gemaakt door de maker. Het blijft dus onduidelijk en verschilt per geval. Heeft u hier vragen over? Wij helpen u graag verder. U kunt vrijblijvend contact met ons op.

BG.legal

    De intocht van sinterklaas en het auteursrecht
    Lees meer
    Rust er auteursrecht op mijn product?
    Lees meer
    De uitwerking van een concept kan worden beschermd
    Lees meer
    De bescherming van kleurmerken en het relevante publiek
    Lees meer
    BG.legal gaat intensieve samenwerking aan met Dohmen advocaten
    Lees meer
    Product design als merk, eerder uitzondering dan regel
    Lees meer
    ACM: Misleidende duurzaamheidsclaims van Decathlon & H&M
    Lees meer
    Doorverkoop van Formule 1-tickets wordt niet verboden
    Lees meer
    Concurrentie op Bol.com: EAN-nummers en merkinbreuken
    Lees meer
    Gebruik van TM, ® en © tekens
    Lees meer
    Mag een ander jouw merk als domeinnaam gebruiken?
    Lees meer
    De overwinningspose als merk
    Lees meer
    Wat is trademark squatting?
    Lees meer
    Merkhouder aansprakelijk voor schade ook wanneer hij niet betrokken is bij productie van het product
    Lees meer
    Gemeenschappelijk auteursrecht op software, wie heeft aanspraak op welk deel?
    Lees meer
    Nietigverklaring modelaanvraag, wat nu?
    Lees meer
    Het belang van merkbewaking
    Lees meer
    Het belang van een merkonderzoek
    Lees meer
    Geen auteursrechtelijke bescherming op ontwerp
    Lees meer
    Wat is het verschil tussen een merk en een handelsnaam?
    Lees meer
    Merkbewaking
    Lees meer
    Uitgebreid Merkonderzoek
    Lees meer
    Modelregistratie
    Lees meer
    Merkregistratie
    Lees meer
    Afwijkende prijzen in Google Shopping: is dat misleidende reclame?
    Lees meer
    Belang van een modelregistratie
    Lees meer
    Strengere regels voor invloedrijke influencers
    Lees meer
    Modelrecht op friet
    Lees meer
    Bescherming merken in de virtuele wereld
    Lees meer
    Is de vormgeving van een website auteursrechtelijk beschermd?
    Lees meer
    Wanneer is de aanvraag van een merkregistratie te kwader trouw?
    Lees meer
    Korting advocaatkosten voor MKB-ondernemers bij juridisch advies in 2022
    Lees meer
    Kortingsactie merk- en modelregistratie 2022
    Lees meer
    Wie heeft auteursrecht op software/vormgeving app/website?
    Lees meer
    Silhouet sinterklaas: auteursrechtinbreuk met inpakpapier
    Lees meer
    Model moet nieuw zijn bij aanvraag modelregistratie
    Lees meer
    Fake factuur na een merk- of modelregistratie, pas op!
    Lees meer
    Het decoderen van producten kan onrechtmatig zijn
    Lees meer
    Merken op verzenddozen: mag dat wel?
    Lees meer
    Kortingsperiode op merk- en modelregistraties verlengd
    Lees meer
    Nieuwsbrief voor datascience ondernemingen
    Lees meer
    Kun je een auteursrecht krijgen op een algoritme?
    Lees meer
    Wapenen tegen copycats? Registreer je merk!
    Lees meer
    Recept en foto’s gekopieerd door Sonja Bakker: plagiaat of auteursrechtinbreuk?
    Lees meer
    IE in de holding
    Lees meer
    Online oplichting en zakelijke identiteitsfraude: wat te doen?
    Lees meer
    Merk in kunstwerk mag, kunstwerk in product niet
    Lees meer
    Succesvol webinar Fashion & Law deel 2
    Lees meer
    Gebruik van cookies in jouw webshop: Aan welke regels moet ik mij houden?
    Lees meer
    EK-gekte losgebarsten: KNVB vs. Jumbo
    Lees meer
    Belangrijke wijzigingen auteursrecht: makers en exploitanten
    Lees meer
    Jouw eigen gezicht als merkregistratie: kan dat?
    Lees meer
    Misleidende duurzaamheidsclaims in de modebranche: Waar moet ik op letten?
    Lees meer
    Nieuwe gezondheidsclaim: wetenschappelijk bewijs vereist
    Lees meer
    Korting voor model- en merkregistraties - aanvraagperiode 1 tot 31 mei
    Lees meer
    Nooit geschoten is altijd mis: Tommy Hilfiger vs. Facebook uiteengezet
    Lees meer
    Intellectueel eigendom en Tech: waar moet je op letten?
    Lees meer
    Reclame maken voor corona zelftesten
    Lees meer
    Wilt u weten of uw merk nog vrij is?
    Lees meer
    Het gebruik van (framed) hyperlinks vs. het auteursrecht
    Lees meer
    Een geschil/discussie kan ook snel en voor redelijke kosten worden opgelost
    Lees meer
    Functie van cosmetische producten verplicht op verpakking
    Lees meer
    Modelrecht en auteursrecht op inwerpzuil
    Lees meer
    Merkonderzoek: Hoe voorkom je merkinbreuk?
    Lees meer
    Doorhaling van een merkregistratie
    Lees meer
    Een webshop: mag alles zomaar of gelden er regels?
    Lees meer
    Een merk moet ook daadwerkelijk gebruikt worden
    Lees meer
    Sinterklaas is toch gewoon sinterklaas?
    Lees meer
    Auteursrechten & Artificial Intelligence
    Lees meer
    Positiemerk: kan je dat beschermen?
    Lees meer
    Is een registratiedossier beschermd door auteursrecht?
    Lees meer
    Wees de copycats voor!
    Lees meer
    Inspiratie in de fashion industrie: wat zijn de grenzen?
    Lees meer
    Agentuur- en bemiddelingsovereenkomst, wat is het verschil?
    Lees meer
    De 7 verschillen in auteursrecht is een mythe
    Lees meer
    Wanneer is reclame voor medisch hulpmiddel misleidend?
    Lees meer
    RAINS vs. Zara: geen auteursrecht, wel slaafse nabootsing
    Lees meer
    Merkgebruik bij import producten en doorverkoop
    Lees meer
    Aansprakelijkheid bij affiliate marketing
    Lees meer
    Mag fotograaf foto’s gebruiken voor eigen doel?
    Lees meer
    Wanneer is er sprake van merkinbreuk?
    Lees meer
    Picnic maakt toch geen inbreuk op portretrecht Max Verstappen
    Lees meer
    Foto’s gebruiken op moodboards in Fashion
    Lees meer
    Inbreuk auteursrecht in documentaire Michael Moore
    Lees meer
    Bescherming merkrecht: hoe ver gaat dat?
    Lees meer
    Vernietiging van een ingeschreven merk: hoe dan?
    Lees meer
    Merkinbreuk door fulfilment diensten
    Lees meer
    Klinische evaluatie bij combinatiegebruik van medische hulpmiddelen
    Lees meer
    Reclame voor geneesmiddelen, maar niet zelf verkopen: mag dat zomaar?
    Lees meer
    De lessen uit Dragons’ Den
    Lees meer
    Waarom Rumag auteursrechtinbreuk maakt
    Lees meer
    Modelrecht op meubels: inbreuk of niet?
    Lees meer
    Gezondheidsclaims in reclame: Do's en Don'ts
    Lees meer
    Primark versus Dr. Martens
    Lees meer
    Namen van beroemdheden gebruiken in fashion
    Lees meer
    Akkoord vastgoedeigenaars en retailers vanwege de coronacrisis
    Lees meer
    Merken en modellen
    Lees meer
    Domeinnamen
    Lees meer
    Slaafse nabootsing
    Lees meer
    Auteursrecht
    Lees meer
    Merkinschrijving Balmain faalt
    Lees meer
    Fashion & Design
    Lees meer
    Wie heeft recht op de domeinnaam?
    Lees meer
    Identieke handelsnaam in de hotellerie: Bosch hotel mag naam blijven gebruiken
    Lees meer
    De octrooigemachtigde en het faillissement (deel 1)
    Lees meer
    Juridische gevolgen Food product recall door Listeria
    Lees meer
    Productomschrijving op een website. Auteursrecht mogelijk?
    Lees meer
    Nieuw Intellectueel Eigendomsrecht/ IT recht advocatenkantoor in Eindhoven
    Lees meer
    Dynamisch incorporatiebeding geen eenzijdig wijzigingsbeding
    Lees meer
    Tips voor het verkrijgen van auteursrechten
    Lees meer
    Auteursrecht op website(teksten)
    Lees meer
    Bescherming winkelinterieur
    Lees meer
    Is het interieur van een winkel beschermd?
    Lees meer
    Dezelfde handelsnaam maakt toch geen inbreuk. Hoe kan dat?
    Lees meer
    Is de vormgeving van een industrieel product beschermd?
    Lees meer
    Hoever mag je gaan bij het nabootsen van een stijl/concept?
    Lees meer
    Adidas merk onderuit door nieuwe uitspraak
    Lees meer
    Aanvraag Tommy Hilfiger bescherming auteursrechten afgewezen
    Lees meer
    Inbreuk op merken in de beauty branche
    Lees meer
    Domeinnamen en merken: het wil nog wel eens botsen
    Lees meer
    Hoe bescherm ik mijn intellectuele eigendom bij een faillissement?
    Lees meer
    Reclame
    Lees meer
    Reclameregels voor geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en gezondheidsproducten
    Lees meer
    BG.retail
    Lees meer