Hoge Raad: arts niet aansprakelijk voor gebruik ongeschikte medische hulpzaak

05 aug 2020

Als de arts gebruik maakt van een ongeschikte hulpzaak dan wordt dit toegerekend aan de arts en het ziekenhuis tenzij dit onredelijk zou zijn.

Uit de wet blijkt de risicoaansprakelijkheid voor het gebruik van gebrekkige medische hulpmiddelen van de hulpverlener, artikel 6:77 BW ;

Wordt bij de uitvoering van een verbintenis gebruik gemaakt van een zaak die daartoe ongeschikt is, dan wordt de tekortkoming die daardoor ontstaat de schuldenaar toegerekend, tenzij dit, gelet op inhoud en strekking van de rechtshandeling waaruit de verbintenis voortspruit, de in het verkeer geldende opvattingen en de overige omstandigheden van het geval, onredelijk zou zijn.”

Tussen patiënt en hulpverlener is sprake van een geneeskundige behandelingsovereenkomst. Op grond hiervan kan de patiënt de hulpverlener en ziekenhuis aanspreken als er sprake is van een tekortkoming in de uitvoering van de behandelingsovereenkomst.

Artsen en ziekenhuizen worden dan ook met regelmaat aangesproken voor schade ontstaan door het gebruik van een ongeschikt hulpmiddel.

De uitspraken van de lagere rechtspraak laat echter vele uitkomsten zien.

In de literatuur wordt al geruime tijd bepleit dat voor artsen en/of ziekenhuizen een [risico] aansprakelijkheid bestaat voor productfalen van medische hulpzaken, mede gelet op artikel 6:77 BW. Deze risico aansprakelijkheid is in het belang van de patiënt die schade lijdt door het gebruik van een ongeschikt hulpmiddel. Dit maakt nl. het verhaal van de schade eenvoudiger voor het slachtoffer.  Het slachtoffer zou zich anders moeten wenden tot de producent.

De Hoge Raad gaat hier echter niet in mee.

Zij heeft zich onlangs gebogen over dit vraagstuk in twee zaken.

1. Miragelplombe

In 1992 werd patiënt in het toenmalige RadboudUmc geopereerd aan zijn rechteroog wegens loslating van het netvlies. Bij die operatie werd onder meer gebruik gemaakt van een miragel plombe.

In verband met aanhoudende klachten besloot de arts om de miragelplombe in 2006 te verwijderen. De Miragelplombe bleek te zijn gezwollen en fragmenteerde bij verwijdering, met schade als gevolg.

De Rechtbank en het Gerechtshof waren van oordeel dat  er sprake was van een ongeschikte zaak in de zin van art. 6:77 BW. Arts en ziekenhuis zijn aansprakelijk, aldus deze lagere rechtspraak.

De Hoge Raad oordeelt thans echter anders. Van doorslaggevend belang is of  de hulpzaak volgens de destijds  heersende medische inzichten geschikt werd geacht [zgn. ‘state of art’].

Het enkele feit dat naderhand is gebleken dat de plombe niet geschikt was brengt niet met zich mee dat het gebruik ervan als tekortkoming kan worden aangemerkt, aldus de Hoge Raad. Dus geen aansprakelijkheid van arts en ziekenhuis.

2. PIP implantaten

Voor borstvergroting zijn implantaten bij verschillende patiënten geplaatst. Het implantaat blijkt ongeschikt en er ontstaat schade bij de betreffende patiënten.

Ook hier kwam de Hoge Raad niet tot aansprakelijkheid van de arts en ziekenhuis.  De Hoge Raad concludeert dat de toerekening van de gebrekkige  hulpzaak aan de arts en het ziekenhuis niet redelijk was. De volgende omstandigheden waren hierbij van belang:

  • Het ging om grootschalige en ernstige fraude.
  • De hulpverlener had daardoor geen grotere deskundigheid over de hulpzaken.
  • Het aannemen van aansprakelijkheid tot een grote hoeveelheid omvangrijke schadeclaims terwijl de hulpverlener slechts een beperkte verzekering kan afsluiten.
  • De hulpverlener kan de schade niet verhalen op de producent nu deze failliet is.
Conclusie

Uit deze arresten blijkt dat art. 6:77 BW slechts een beperkte omvang heeft. Je kan niet meer echt van een risico aansprakelijkheid spreken voor de arts en het ziekenhuis voor het gebruik van ongeschikte medische hulpzaken.

Het enkele feit dat het medisch hulpmiddel op grond van naderhand opgekomen medische  inzichten  ongeschikt wordt bevonden, brengt niet mee dat het gebruik van de zaak als een tekortkoming moet worden aangemerkt.

Ook de toerekenbaarheid wordt niet snel aangenomen.

Dit betekent dat de patiënten die een dergelijke kwestie overkomt veelal de producent aansprakelijk moeten stellen. In het geval van faillissement van de producent blijft de patiënt helaas met lege handen staan.

Volledige uitspraken:

ECLI:NL:HR:2020:1090

ECLI:NL:HR:2020:1082

 

Contact

Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)
Lees meer
Wie betaalt het loon bij thuis-quarantaine?
Lees meer
Liegen op je cv leidt niet altijd tot ontslag!
Lees meer
Analyse kwaliteitsvraag in vervoersaanbestedingen
Lees meer
Een nieuwe golf? Maar dan claims van niet-corona patiënten?
Lees meer
Beleid zorgkantoren inkoop langdurige zorg onrechtmatig
Lees meer
AI & Privacy in de zorg, een gelukkig huwelijk?
Lees meer
Werkgeversaansprakelijkheid Covid-19
Lees meer
Wie is verantwoordelijk voor de analyse door een algoritme?
Lees meer
Mag ik een zelftest voor corona verkopen?
Lees meer
Een proeftijdbeding ná een stage? Volgens de kantonrechter is dat mogelijk.
Lees meer
Dierenarts gewond bij noodslachting stier. Veehouder aansprakelijk?
Lees meer
Gepubliceerde boetes of berispingen zorgpersoneel zijn openbaar
Lees meer
Geen recht op transitievergoeding bij ontslag
Lees meer
Verzekeraars mogen geen standaard vergoeding hanteren bij een restitutiepolis
Lees meer
Rapport Aeternus: Trends en ontwikkelingen in de GGZ
Lees meer
Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
Lees meer
Gevolgen letselschadeuitkering na beëindiging huwelijk.
Lees meer
Update zorg: juridische Factsheet Wabvpz
Lees meer
Eerste toewijzing cumulatiegrond voor ontbinding arbeidsovereenkomst
Lees meer
Strafregels of knielen, je kunt kiezen...
Lees meer
Overwerken door corona, moet ik daarmee instemmen?
Lees meer
Verlaagde transitievergoeding bij brede inzetbaarheid
Lees meer
Aansprakelijkheid ziekenhuis bij plaatsing schouderprothese?
Lees meer
Verwerking medische persoonsgegevens verduidelijkt in nieuwe UAVG
Lees meer
Het delen van data in de zorg: nieuwe mogelijkheden door blockchain?
Lees meer
Mondeling aanzeggen niet voortzetten tijdelijk arbeidscontract volstaat soms
Lees meer
Zorgupdate: NZa wil meer regie van zorgverzekeraars
Lees meer
Nieuw wetsartikel verplicht tot gratis inzage in elektronisch patiëntendossier
Lees meer
Inkoopprocedures in de zorg in coronatijd
Lees meer
De Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst [WGBO] in een notendop
Lees meer
Update: meer aanbestedingen in de zorg
Lees meer
De meedenkende, betalende Overheid: Werkgevers doe er uw voordeel mee!
Lees meer
Glaasje op? Laat je rijden. En stap niet in bij een chauffeur die ook gedronken heeft.
Lees meer
Uroloog maakt cruciale fout waardoor patiënte komt te overlijden
Lees meer
Overzicht nieuwe regels voor oproepkrachten per 1 januari 2020
Lees meer
Meerijden met bestuurder zonder rijbewijs
Lees meer
Joyride: Interpolis moet volledige letselschade bijrijder vergoeden
Lees meer
Letselschade
Lees meer
Boete voor appen op de fiets
Lees meer
BG.legal participeert in onderzoek naar gebruik van big data en AI door zorginstellingen
Lees meer
BG.zorg
Lees meer