Moet een bank de schade van WhatsApp-fraude vergoeden?

22 feb 2021

De consument houdt een betaalrekening aan bij ING Bank N.V. (“ING”). Op 31 juli 2020 is de consument via WhatsApp benaderd door iemand die zich voordeed als haar dochter. De ‘dochter’ verzocht haar moeder om een bedrag van € 1.200,- over te maken via betaalverzoeken. De consument heeft dit gedaan. Hierdoor heeft zij een bedrag van € 1.200,- overgemaakt naar een oplichter. Is ING gehouden om dit bedrag aan de consument te vergoeden? De Geschillencommissie Financiële Dienstverlening van Kifid (hierna “Kifid”) heeft hier op 10 februari jl. uitspraak over gedaan. Deze uitspraak is hier te vinden.

De klacht

De klacht van de consument is als volgt samen te vatten. De consument stelt dat de dienstverlening van ING niet naar tevredenheid is. ING heeft namelijk niet gereageerd op een (aangetekende) brief waarin de consument vraagt naar het beleid van ING bij dergelijke fraudezaken en – in het verlengde daarvan – in welke gevallen ING een coulanceregeling toepast. Bovendien heeft de dochter van de consument via het internet ontdekt dat de tegenrekening die de oplichter heeft gebruikt, al jaren voor dergelijke oplichtingspraktijken wordt gebruikt. De dochter vindt het onbegrijpelijk dat ING niet eerder actie heeft ondernomen. De consument vordert mede om die reden dat ING het bedrag van € 1.200,-, al dan niet uit coulance, aan haar terugbetaalt.

Juridisch kader

Uit artikel 7:529 lid 1 en lid 2 van het Burgerlijk Wetboek (“BW”) volgt dat de verliezen, die voortvloeien uit niet-toegestane betalingstransacties, voor rekening van de bank komen, tenzij sprake is fraude, opzettelijk handelen of grove nalatigheid aan de zijde van de consument. Van niet-toegestane betalingstransacties kan alleen pas worden gesproken als deze zijn uitgevoerd zonder instemming van de consument (artikel 7:522 lid 2 BW).

Kifid oordeelt dat de consument zelf aan de betalingsverzoeken heeft voldaan en de betalingen heeft verricht. De oplichter is op geen enkele manier betrokken geweest bij de overboeking zelf. Ook heeft niemand de betaalpas en/of pincode van de consument afhandig gemaakt. Omdat de consument de betaalopdrachten zelf heeft gegeven, heeft zij daarmee ingestemd. Om die reden is er geen verplichting voor ING om de schade van de consument te vergoeden.

Bovendien is ING op grond van artikel 7:533 lid 4 BW verplicht om gevolg te geven aan een ten laste van een rekeninghouder gegeven betaalopdracht. De zorgplicht van ING is daarbij beperkt tot het optimaliseren van het betalingsverkeer ten aanzien van de rekening van consument. Dit is vaste uitspraak van Kifid. In deze rol kan ING in beginsel geen verwijt worden gemaakt voor het uitvoeren van de betalingstransacties zonder nadere monitoring. Dit onderzoek mag pas dan van ING worden verwacht wanneer zij wist van ongebruikelijk betalingsverkeer, waarbij bepalend is waarvan de bank zich bewust was. Bewustheid van het gevaar kan slechts in beperkte omstandigheden bij de bank worden verondersteld, gelet op haar positie en deskundigheid. Zie in dit kader de uitspraak van de Hoge Raad van 27 november 2015.

Uit verklaringen en stukken van partijen volgt dat ING pas na 31 juli 2020 bekend was met de tegenrekening die door de oplichter is gebruikt en niet eerder. ING heeft in dit geval haar zorgplicht dus niet geschonden.

Wel biedt ING haar excuses aan voor het feit dat zij op de tweede brief van de consument niet heeft gereageerd. Dit niet reageren van ING op een brief kan echter niet leiden tot de verplichting van ING om de schade van de consument te vergoeden.

Conclusie

Gelet op het voorgaande worden de vorderingen van de consument afgewezen. ING heeft haar zorgplicht niet geschonden en is niet gehouden om de schade van de consument te vergoeden.

Les

Hoewel iedereen inmiddels eigenlijk wel weet dat je niet zomaar moet reageren op een verzoek van een bekende tot het overmaken van een geldbedrag, zijn er toch dagelijks mensen die op deze manier opgelicht worden. Mocht je een dergelijk verzoek krijgen, verifieer dan eerst of dit verzoek daadwerkelijk van de bekende afkomstig is. Want zoals ook uit deze uitspraak weer volgt, wordt de schade in de meeste gevallen niet vergoed. En dat is toch zonde van je geld.

Dit artikel is geschreven door Lisan Vermeer, advocaat ondernemingsrecht bij BG.legal.

Lisan Vermeer

    Faillissementsuitspraken
    Lees meer
    De klachtplicht van artikel 6:89 BW nader beschouwd
    Lees meer
    De UBO en het UBO-register, ook voor mij relevant?
    Lees meer
    Financiële mogelijkheden voor groei van een onderneming
    Lees meer
    De “gemeenschappelijke partijbedoeling” van Albert Heijn en haar franchisenemers
    Lees meer
    Kapper
    Lees meer
    Heeft nieuwe wet (WBTR) gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Stichting- of vereniging bestuurder pas op!
    Lees meer
    Als de handschoenen uit gaan ….
    Lees meer
    Legal Department as-a-Service
    Lees meer
    Mag een bank weigeren een zakelijke bankrekening te openen?
    Lees meer
    Betekeningsperikelen
    Lees meer
    Is er wel of niet voldaan aan de voorwaarden voor contractuele overdracht van rechten?
    Lees meer
    Moet een bank schade van WhatsApp-fraude op een zakelijke rekening wel vergoeden?
    Lees meer
    Conformiteit van een woning
    Lees meer
    Is rechtbank bevoegd tot schorsing bestuurder?
    Lees meer
    Nieuwe Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen: moet ik mijn statuten aanpassen?
    Lees meer
    Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen treedt op 1 juli 2021 in werking
    Lees meer
    Sterkere werkgeversrol RvC ter versterking intern toezicht zorginstellingen
    Lees meer
    Maatschappelijke BV voor maatschappelijke ondernemers
    Lees meer
    WHOA, een nieuw type schuldeisersakkoord
    Lees meer
    “IK ZAL HET NOG ÉÉN KEER UITLEGGEN …”
    Lees meer
    De tweede golf: hoe nu verder voor de ondernemers?
    Lees meer
    Tijdverloop in een civiel geschil
    Lees meer
    Is een schoonzoon te vertrouwen?
    Lees meer
    Er komt een nieuwe rechtsvorm: de maatschappelijke BV
    Lees meer
    De zorg voor een particuliere borg
    Lees meer
    Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
    Lees meer
    De EU Betekeningsverordening aangepast
    Lees meer
    De afstemmingsregel bij conservatoir beslag
    Lees meer
    Tijdelijke wet elektronisch vergaderen
    Lees meer
    Dynamische haviltex of dwaling
    Lees meer
    Ontbinding van een overeenkomst
    Lees meer
    Incoterms 2020
    Lees meer
    Verrekenen tussen meer dan twee partijen ook geldig in faillissement     
    Lees meer
    Kifid oordeelt dat verzekeraar de premie met 50% mag verhogen
    Lees meer
    Verdrag van Singapore
    Lees meer
    Seminar 19 november: Investeren en financieren 2.0
    Lees meer
    Matiging van contractuele boete
    Lees meer
    Kifid voortaan ook voor klachten alternatieve financiering
    Lees meer
    5 TIPS: Wettelijke bewaartermijnen van persoonsgegevens
    Lees meer
    Bestuurder niet aansprakelijk; ondernemen met kapitaal van de stamrecht BV is toegestaan.
    Lees meer
    Legale belastingontwijking kan reden zijn voor bank om klantrelatie te beëindigen
    Lees meer
    Is de vormgeving van een industrieel product beschermd?
    Lees meer
    De taalkundige uitleg van de Earn-Out
    Lees meer
    Handelsregisterwet wordt gewijzigd
    Lees meer
    Ondernemingsrecht
    Lees meer
    Een faillissement kan ook een nieuwe kans betekenen!
    Lees meer
    Tekortkoming in de nakoming van een overeenkomst van opdracht; wie draagt de bewijslast?
    Lees meer