Onderbouwing van tarieven in sociaal domein

18 mrt 2021
Inleiding

Bij de inkoop van maatschappelijke ondersteuning op grond van de Wmo 2015 moeten de door de inkopende gemeenten gehanteerde tarieven als reëel in de zin van de Wmo 2015 kwalificeren.

De inkoop binnen het sociaal domein vindt vaak plaats via een zogenaamde open-house procedure. Open House is een toelatingssysteem voor de levering van (zorg)voorzieningen op basis van een vooraf bekendgemaakte toelatingsprocedure waarin beperkt eisen worden gesteld zoals bijvoorbeeld de prijs, opleidingseisen en certificeringen. Marktpartijen die aan die eisen voldoen kunnen gedurende de looptijd van het systeem toetreden en hun diensten aanbieden.

Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

Gemeenten zijn verplicht om bij overheidsinkopen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht te nemen. Een van die beginselen is het evenredigheidsbeginsel. Dit beginsel verplicht gemeenten om bij de vaststelling van tarieven voor maatschappelijke ondersteuning blijk te geven van een redelijke beoordeling en afweging van belangen.

AMvB reële prijs Wmo 2015

Aan voornoemde verplichting wordt geacht te zijn voldaan als het tarief is gebaseerd op de zes kostenelementen zoals genoemd in artikel 5.4 van de AMvB reële prijs Wmo 2015. Met deze AMvB  is invulling gegeven aan de in de Wmo 2015 voorziene mogelijkheid om nadere regels te stellen ter waarborging van een goede verhouding tussen de prijs voor een Wmo dienst en de daaraan gestelde kwaliteitseisen. De AMvB wordt geacht ook van toepassing te zijn op Wmo-diensten die worden ingekocht door middel van een open house procedure.

Onderzoeks- en onderbouwingsplicht

De AMvB bevat geen regels over de wijze waarop gemeenten invulling dienen te geven aan het kostenprijsonderzoek. Uit een ander beginsel van behoorlijk bestuur zijnde het zorgvuldigheidsbeginsel, volgt dat gemeenten inzichtelijk moeten maken welke bevindingen en afwegingen aan de door hen vastgestelde tarieven ten grondslag liggen. Aanbieders moeten op die wijze kunnen beoordelen of de tarieven zorgvuldig tot stand zijn gekomen.

Alternatieve methodiek vaststelling reële prijs

Artikel 5.4 lid 4 van de AMvB maakt het overigens mogelijk om af te wijken van het uitgangspunt dat gemeenten zelf een reële prijs moeten vaststellen voor maatschappelijke ondersteuning die bij derden wordt ingekocht. In een eerdere bijdrage is deze alternatieve methodiek aan de hand van een uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland aan bod gekomen. In die zaak bleek niet de juiste procedure van artikel 5.4 lid 4 AMvB te zijn gevolgd.

Rekentool

Als gemeenten zelf invulling geven aan het kostprijsonderzoek kunnen ze daarvoor gebruik maken van een door VNG/ActiZ ontwikkelde rekentool voor hulp bij het huishouden. In deze rekentool wordt gebruik gemaakt van drie soorten data: vaststaande data zoals cao-gebonden kosten, vrij in te vullen data waarvoor de rekentool suggesties geeft op basis van landelijke cijfers en vrij in te vullen data waarvoor de rekentool geen suggesties geeft en die lokaal moeten worden verzameld.

In een zaak voor de voorzieningenrechter van de rechtbank Limburg hebben de inkopende gemeenten voorafgaand aan de inkoopprocedure de potentiële aanbieders tweemaal verzocht de rekentool in te vullen en hebben de gemeenten bij de aankondiging van de procedure aan de hand van de door henzelf ingevulde rekentool inzichtelijk gemaakt welke bedragen en percentrages ten grondslag liggen aan het door hen gehanteerde combinatietarief. Welke afwegingen aan die bedragen en percentages ten grondslag liggen is niet toegelicht. Suggesties van aanbieders voor aanpassing van bedragen en/of percentages zijn door de gemeenten niet overgenomen.

Het bezwaar van een aanbieder dat deze vaststelling van de hoogte van de kostprijselementen niet transparant is en daarmee evenmin de kostprijs, wordt door de voorzieningenrechter niet gevolgd.

De voorzieningenrechter constateert dat de rekentool is ingevuld op basis van de marktverkenning onder lokale aanbieders naar marktelelementen die kenmerkend zijn voor hulp bij de het huishouden en dat gemeenten ervan uit mogen gaan dat een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver op het terrein van hulp bij het huishouden kennis heeft van de kostenstructuur van een gemiddeld efficiënte lokale aanbieder en ook van specifieke lokale omstandigheden. Ook aldus de voorzieningenrechter, zijn gemeenten niet verplicht verantwoording af te leggen over de verschillen tussen de gekozen structuur en de suggesties in de rekentool, laat staan die van de individuele aanbieder.

Commentaar

De laatste overweging kan worden gevolgd. Doel van de AMvB is niet dat wordt gekomen tot een voor alle (potentiële) aanbieders kostendekkende prijs maar dat wordt gekomen tot een kostprijs die voor een redelijk deskundige en goed opererende aanbieder kostendekkend is.

Wat betreft de eerste overweging wordt opgemerkt dat hiermee de op gemeenten rustende verplichting om inzicht te geven in de gemaakte afwegingen, wel erg wordt beperkt tot informatie over de kostprijselementen die zijn gehanteerd en de daaraan gekoppelde bedragen en percentages. Als wordt afgeweken van suggesties in de rekentool voor vrij in te vullen data en bij het invullen van bedragen/percentages voor vrij in te vullen data dient daaraan een weloverwogen beslissing ten grondslag te liggen. In het kader van het zorgvuldigheidsbeginsel, doen gemeenten er dan ook goed aan om zij het op hooflijnen, hun afwegingen inzichtelijk te maken aan de (potentiële) aanbieders. Mogelijk bijkomend voordeel van deze transparantie is dat (potentiële) aanbieders de keuzes begrijpen en accepteren en waardoor vragen of zelfs procedures kunnen worden voorkomen.

Rik Wevers

 

    Contact

      Arbeidsmigranten huisvesten? Wat zijn de mogelijkheden?
      Lees meer
      Een toga; zo uniek als de advocaat die hem draagt
      Lees meer
      Verantwoordelijkheden en taken zorgverleners bij behandeling van 1 patiënt
      Lees meer
      Ouders aansprakelijk voor schade ten gevolge van een moord door 14 jarige zoon
      Lees meer
      Nieuwe regels registratie medisch-specialistische zorg vanaf 2022
      Lees meer
      Nieuwe gezondheidsclaim: wetenschappelijk bewijs vereist
      Lees meer
      Succesvol webinar Actualiteiten Arbeidsrecht
      Lees meer
      Worden toeslagen in de zorg doorbetaald bij vakantie en verlof?
      Lees meer
      Succesvol webinar legal voor AI startups/scale-ups
      Lees meer
      Eenvoudiger aanbesteden in de jeugdzorg en Wmo in het verschiet?
      Lees meer
      Overtreding concurrentiebeding leidt tot boete € 51.800,-
      Lees meer
      Verschil opschortende termijn & contractuele vervaltermijn deel II
      Lees meer
      Succesvol webinar Praktijkvoorbeelden van AI, E-Health en contractering in de zorg
      Lees meer
      Administratie in de zorg, onverminderd belangrijk!
      Lees meer
      Verplichte taxatie tegen marktwaarde van zorgvastgoed
      Lees meer
      Reclame maken voor corona zelftesten
      Lees meer
      Tiny houses: kansvol wonen, let op juridische uitdagingen!
      Lees meer
      Kan de huisarts een patiënt definitief naar de deur verwijzen?
      Lees meer
      Factsheet uitwisseling medische gegevens gepubliceerd
      Lees meer
      In hoeverre hebben patiënten recht op inzage medisch dossier?
      Lees meer
      Aannemen van gift of diefstal? Reden voor ontslag op staande voet in de zorg
      Lees meer
      Vaccinatie Covid-19: Wie is aansprakelijk?
      Lees meer
      Verschil opschortende termijn en contractuele vervaltermijn
      Lees meer
      Zorgupdate: RVS adviseert aanpassingen zorgstelsel
      Lees meer
      Succesvol webinar AI in de Zorg
      Lees meer
      Hoezo kan ik geen eigenaar zijn van (zorg)data?
      Lees meer
      Heeft het wetsvoorstel Wtmo gevolgen voor zorginstellingen?
      Lees meer
      Cybersecurity in de zorg: dreigingen in beeld!
      Lees meer
      Werken met kennismigranten?
      Lees meer
      Aandachtspunten voor zorgwerkgevers bij mediation
      Lees meer
      Letsel door zelfgemaakt vuurwerk, moet werkgever salaris doorbetalen?
      Lees meer
      Website zwarte lijst van zorgverleners op zwart
      Lees meer
      Moet een werkgever in tijden van corona een veilige werkplek garanderen?
      Lees meer
      Beslag door schuldeisers op zorgbonus mogelijk.
      Lees meer
      Sterkere werkgeversrol RvC ter versterking intern toezicht zorginstellingen
      Lees meer
      EU-detacheringsrichtlijn wegvervoersector
      Lees meer
      Mag je foto's van werknemers gebruiken?
      Lees meer
      Maatschappelijke BV voor maatschappelijke ondernemers
      Lees meer
      Dronken van desinfectiegel, is dat mogelijk?
      Lees meer
      Reële transparante tarieven vereist in zorgaanbesteding
      Lees meer
      Moet verzekering van ouders de schade van een 3 jarig kind vergoeden?
      Lees meer
      Belemmeringsverbod Waadi ook bij uitzending zzp’er
      Lees meer
      Schizofrene patiënt maakt betalingen over aan ‘vriendinnen’ in het buitenland.
      Lees meer
      Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)
      Lees meer
      Wie betaalt het loon bij thuis-quarantaine?
      Lees meer
      Liegen op je cv leidt niet altijd tot ontslag!
      Lees meer
      Analyse kwaliteitsvraag in vervoersaanbestedingen
      Lees meer
      Een nieuwe golf? Maar dan claims van niet-corona patiënten?
      Lees meer
      Beleid zorgkantoren inkoop langdurige zorg onrechtmatig
      Lees meer
      Aanbesteden in het Sociaal Domein zonder gunningscriteria!
      Lees meer
      AI & Privacy in de zorg, een gelukkig huwelijk?
      Lees meer
      Werkgeversaansprakelijkheid Covid-19
      Lees meer
      Wie is verantwoordelijk voor de analyse door een algoritme?
      Lees meer
      Inschakelen onderaannemers na aanbesteding
      Lees meer
      Mag ik een zelftest voor corona verkopen?
      Lees meer
      Een proeftijdbeding ná een stage? Volgens de kantonrechter is dat mogelijk.
      Lees meer
      Dierenarts gewond bij noodslachting stier. Veehouder aansprakelijk?
      Lees meer
      Gepubliceerde boetes of berispingen zorgpersoneel zijn openbaar
      Lees meer
      Toegestane onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande aankondiging
      Lees meer
      Geen recht op transitievergoeding bij ontslag
      Lees meer
      Verzekeraars mogen geen standaard vergoeding hanteren bij een restitutiepolis
      Lees meer
      Hoge Raad: arts niet aansprakelijk voor gebruik ongeschikte medische hulpzaak
      Lees meer
      Rapport Aeternus: Trends en ontwikkelingen in de GGZ
      Lees meer
      Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
      Lees meer
      Update aanbestedingsrecht: wijziging Gids Proportionaliteit
      Lees meer
      Gevolgen letselschadeuitkering na beëindiging huwelijk.
      Lees meer
      Update zorg: juridische Factsheet Wabvpz
      Lees meer
      Eerste toewijzing cumulatiegrond voor ontbinding arbeidsovereenkomst
      Lees meer
      Strafregels of knielen, je kunt kiezen...
      Lees meer
      Overwerken door corona, moet ik daarmee instemmen?
      Lees meer
      Verlaagde transitievergoeding bij brede inzetbaarheid
      Lees meer
      Aansprakelijkheid ziekenhuis bij plaatsing schouderprothese?
      Lees meer
      Aanbestedingsrecht: publiek-publieke samenwerking tussen aanbestedende diensten
      Lees meer
      Verwerking medische persoonsgegevens verduidelijkt in nieuwe UAVG
      Lees meer
      Het delen van data in de zorg: nieuwe mogelijkheden door blockchain?
      Lees meer
      Mondeling aanzeggen niet voortzetten tijdelijk arbeidscontract volstaat soms
      Lees meer
      Fout in inschrijving aanbesteding vaak niet vatbaar voor herstel
      Lees meer
      Zorgupdate: NZa wil meer regie van zorgverzekeraars
      Lees meer
      Nieuw wetsartikel verplicht tot gratis inzage in elektronisch patiëntendossier
      Lees meer
      Inkoopprocedures in de zorg in coronatijd
      Lees meer
      De Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst [WGBO] in een notendop
      Lees meer
      Update: meer aanbestedingen in de zorg
      Lees meer
      De meedenkende, betalende Overheid: Werkgevers doe er uw voordeel mee!
      Lees meer
      Glaasje op? Laat je rijden. En stap niet in bij een chauffeur die ook gedronken heeft.
      Lees meer
      Proactief klagen in aanbesteding
      Lees meer
      Overzicht nieuwe regels voor oproepkrachten per 1 januari 2020
      Lees meer
      Een beroep op het vertrouwensbeginsel: koerswijziging in de jurisprudentie
      Lees meer
      Aanbestedingsrecht
      Lees meer
      BG.legal participeert in onderzoek naar gebruik van big data en AI door zorginstellingen
      Lees meer
      Aanbestedingsdesk
      Lees meer
      BG.zorg
      Lees meer