Mag de zorgaanbieder de behandelingsovereenkomst beëindigen?

13 dec 2022

De patiënt en zijn familie. Mag de zorgaanbieder de behandelingsovereenkomst beëindigen? Mag dit ook bij een verstoorde relatie met de familie?

Eerder schreven wij over de totstandkoming van de geneeskundige behandelingsovereenkomst en de mogelijke gronden waarop de zorgaanbieder kan weigeren om de geneeskundige behandelingsovereenkomst met een patiënt aan te gaan. In dit artikel zullen wij de mogelijkheden bespreken die de zorgaanbieder heeft om de geneeskundige behandelingsovereenkomst op te zeggen. Voor de zorginstelling als contractspartij kunnen ten opzichte van de hulpverlener soms extra eisen bestaan, hier wordt specifiek bij stil gestaan. Ook komt de vraag aan de orde, of een verstoorde relatie met de familie een reden is tot beëindiging van de behandelingsovereenkomst.

De beëindiging van de behandelingsovereenkomst

Het is een logisch gevolg van de contractvrijheid om op een bepaald moment de behandelingsovereenkomst te beëindigen. De behandelingsovereenkomst kan op verschillende manieren worden beëindigd. Een veel voorkomende mogelijkheid is de beëindiging met wederzijds goedvinden. Dit zal veelal plaatsvinden wanneer de behandelingsovereenkomst is afgerond of in gevallen van een essentieel meningsverschil over de behandeling, zoals over het behandelingsplan.

Het eenzijdig opzeggen van de behandelingsovereenkomst door de zorgaanbieder

De patiënt kan een behandelingsovereenkomst altijd opzeggen. Een zorgaanbieder kan dat niet zomaar. De wet geeft aan dat het opzeggen alleen kan indien daar gewichtige redenen voor zijn. De zorgaanbieder moet hier heel terughoudend mee omgaan. Er dient namelijk door de zorgaanbieder in hoge mate rekening worden gehouden met de afhankelijkheid en gezondheidstoestand van de patiënt.

Redenen voor beëindiging van een behandelingsovereenkomst
Wat onder een gewichtige reden valt, hangt af van de omstandigheden van het geval. Om over te gaan tot opzegging van de behandelingsovereenkomst, moet in principe sprake zijn van een zodanig ernstige situatie dat herstel daarvan niet meer mogelijk is. Hieronder zullen eerst de meest voorkomende redenen worden besproken.

  1. De aard en/of omvang van de hulpvraag wijzigt wezenlijk en gaat de expertise of de mogelijkheden van de hulpverlener te buiten;
  2. De hulpverlener heeft aanzienlijk belang bij het beëindigen van de behandelingsovereenkomst;
  3. De patiënt weigert voortdurend de rekening te betalen;
  4. De hulpverlener heeft een ernstig conflict met de patiënt en/of de patiënt wil niet meewerken aan de behandeling;
  5. De patiënt vertoont zeer onheus of agressief gedrag.

behandelingsovereenkomst

1. De aard en/of omvang van de hulpvraag wijzigt

Goede hulpverlening moet altijd voorop staan. Gedurende een behandeling kan de hulpvraag zodanig veranderen, dat de behandelingsovereenkomst moet worden beëindigt en wellicht moet worden overgedragen. Dit doet zich bijvoorbeeld voor als de hulpverlener niet (meer) beschikt over voldoende deskundigheid.

2. Aanzienlijk belang van de hulpverlener

Het aanzienlijk belang van de hulpverlener kunnen zowel praktische alspersoonlijke redenen zijn. Een voorbeeld van een praktische reden is het (tijdelijk) stoppen van de praktijk vanwege bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid. Er is ook sprake van een aanzienlijk belang als een hulpverlener persoonlijke gevoelens heeft ontwikkeld voor de patiënt.

3. Patiënt weigert de rekening te betalen

Indien een patiënt tot meerdere malen toe (dus structureel) weigert om de rekening van de zorgaanbieder te betalen, kan dat een reden zijn voor opzegging van de behandelingsovereenkomst. Eén onbetaalde rekening is onvoldoende reden. De zorgaanbieder moet de patiënt, bij voorkeur schriftelijk, op de hoogte stellen van de openstaande rekeningen, hem wijzen op zijn plicht om te betalen en de patiënt duidelijk op de consequenties hebben gewezen indien hij daar voldoet. Alleen dan kan de behandelingsovereenkomst worden beëindigd.

4. Ernstig conflict of niet meewerken aan behandeling

Om aan deze reden te voldoen moet er wel sprake zijn van een ernstig conflict. Indien een patiënt een second opinion wil of het enkele feit dat de patiënt zich niet aan het zorgplan houdt, is onvoldoende om de behandelingsovereenkomst op te zeggen. De zorgaanbieder kan de behandelingsovereenkomst wel beëindigen indien het conflict ernstige gevolgen heeft voor de behandeling. Indien de patiënt informatie achterhoudt die voor goede hulpverlening noodzakelijk is, terwijl dit redelijkerwijs wel van hem verwacht kon worden, kan de behandelingsovereenkomst ook worden opgezegd. Ook ten aanzien van klachten die de patiënt tegen de hulpverlener indient, moet sprake zijn van herhaling. Een enkele klacht of dreiging daarmee is niet voldoende. De hulpverlener moet dan met de patiënt het gesprek aangaan of de patiënt ook van mening is dat de vertrouwensband onherstelbaar is beschadigd.

5. De patiënt vertoont zeer onheus of agressief gedrag

Onder deze categorie vallen verschillende vormen van gedrag die als voldoende reden worden beschouwd, zoals bijvoorbeeld als de patiënt zich discriminerend, seksistisch of uiterst negatief uitlaat, tegenover de hulpverlener of anderen. Andere voorbeelden zijn fysieke agressie, overlast veroorzaken en grensoverschrijdend gedrag, zoals bedreiging. De zorgaanbieder heeft hier een verantwoordelijkheid om de communicatie te herstellen.  Een eenmalige onheuse uitlating is onvoldoende gewichtige reden. Indien het niet lukt om de relatie te herstellen en de patiënt zich meermaals onheus heeft gedragen, kan de behandelingsovereenkomst worden opgezegd. Soms kan een eenmalige gedraging zo extreem zijn dat het van de zorgaanbieder niet gevergd kan worden om de behandelingsovereenkomst voort te zetten. Indien het gedrag van de patiënt samenhangt met de aard van de ziekte, zal de zorgaanbieder terughoudender moeten zijn bij het beëindigen van de behandelingsovereenkomst. In beginsel is de regel dat hoe minder de patiënt aan zijn gedrag kan doen, hoe moeilijker het voor de zorgaanbieder zal zijn om de patiënt de noodzakelijke zorg te onthouden. Ook dit is weer afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Belangrijk is vooral dat de zorgaanbieder moet kunnen aantonen dat deze alles heeft gedaan om de relatie te herstellen tot een aanvaardbare situatie.

Beëindiging vanwege gedrag van familie en/of vertegenwoordigers van de patiënt?

In beginsel kan de behandelingsovereenkomst van de patiënt niet snel worden beëindigd, indien er een verstoorde relatie is tussen de hulpverlener en de vertegenwoordiger. De patiënt zou dan schade lijden door het gedrag van zijn vertegenwoordiger.

Echter kan de situatie ontstaan dat het gedrag van de familie en/of de vertegenwoordiger de hulpverlening zodanig verstoort, dat er geen goede hulpverlening meer kan plaatsvinden. Bij de vraag of beëindiging van de behandelingsovereenkomst gerechtvaardigd is, moet de hulpverlener met veel omstandigheden rekening houden. Zo is dit afhankelijk van de gedragingen van dit familielid en van de aard van de relatie tussen de persoon en de patiënt en daarmee de arts. Hierbij dient ook meegewogen worden of er andere, minder verstrekkende, maatregelen mogelijk zijn, waardoor de hulpverlening wel goed kan plaatsvinden.

Indien een hulpverlener de behandelingsovereenkomst wil opzeggen vanwege gedragingen van de familie, is het raadzaam dit ook met de patiënt te bespreken. Opzeggen van de behandelingsovereenkomst om deze reden vraagt om extra voorzichtigheid.

Wil een zorginstelling als contractspartij de behandelingsovereenkomst opzeggen, gelden nog extra eisen. Dit geldt al helemaal wanneer de patiënt in de instelling verblijft en door de opzegging moet worden overgeplaatst. De zorginstelling moet ook extra aandacht bieden aan het opzegtermijn.

Zorgvuldigheidseisen

Voordat een behandelingsovereenkomst wordt beëindigd, moet de zorgaanbieder de volgende zorgvuldigheidseisen aflopen:

  1. De patiënt herhaaldelijk waarschuwen en onderzoeken of herstel van de relatie mogelijk is;
  2. De patiënt mondeling op de hoogte brengen en het schriftelijk bevestigen aan de patiënt;
  3. Een redelijk termijn aanbieden voordat de behandelingsovereenkomst daadwerkelijk beëindigd wordt;
  4. Noodzakelijke hulp blijven verlenen tot de patiënt een andere zorgaanbieder heeft gevonden;
  5. Medewerking verlenen om elders zorg te ontvangen.

Ook ten aanzien van de familie van de patiënt is het goed om herhaaldelijk te waarschuwen bij ernstig gedrag van de familie en proberen om de relatie te herstellen. Het is raadzaam om met de familie, net zoals bij de patiënt, afspraken te maken over wat wenselijk wordt geacht. Advies is om de gegeven waarschuwing(en) schriftelijk vast te leggen.

Aanvullende aandachtspunten voor de zorginstelling

Indien de behandelingsovereenkomst met de zorginstelling is gesloten gelden niet alleen de voorwaarden die hierboven staan genoemd. Leeft een patiënt essentiële regels van een zorginstelling niet na en is de patiënt herhaaldelijk gewaarschuwd, dan kan de behandelingsovereenkomst opgezegd worden. De zorginstelling moet wel extra terughoudend zijn als blijkt dat de patiënt in grote mate van de zorg afhankelijk is. Dit is al helemaal aan de orde indien hij de zorg niet (snel) van een andere instelling kan krijgen. De duur van de behandelingsovereenkomst is hierbij een omstandigheid die meegewogen dient te worden. Een uiterst zorgvuldige procedure is vereist.

Ook op de zorgvuldigheidseisen van de zorginstelling wordt zwaarder getoetst, bijvoorbeeld over het aanhouden van een redelijke termijn voordat de overeenkomst daadwerkelijk wordt beëindigd. Het al dan niet voorhanden hebben van een passend, redelijk alternatief voor hulp buiten de zorginstelling, is van invloed op de bepaling van de termijn.

Conclusie

Bij het opzeggen van de geneeskundige behandeling dient terughoudendheid betracht te worden. Enkel onder bovenstaande redenen en onder strenge zorgvuldigheidseisen kan dit gedaan worden. Naast terughoudendheid is zorgvuldigheid geboden voor een goede afweging. Voor een zorginstelling  gelden strengere eisen. Opzegging van de behandelingsovereenkomst vanwege gedragingen van de familie van de patiënt is dus mogelijk, echter vraagt dit om extra voorzichtigheid. Het advies om goed te blijven communiceren met de patiënt (en de familie) en duidelijke afspraken te maken. Een goede dossieropbouw is noodzakelijk.

Bent u een zorginstelling en heeft u vragen over het (al dan niet) aangaan van een geneeskundige behandelingsovereenkomst? Of heeft u meer in het algemeen zorgvraagstukken? Neem dan contact op met Team Zorg BG.legal.

BG.legal

    Helm dragen op de snorfiets!
    Lees meer
    De positie van de medisch specialist in het arbeidsrecht
    Lees meer
    Hoe ver strekt de informatieplicht van de hulpverlener?
    Lees meer
    Mag een toegangsverbod worden opgelegd en voor hoelang?
    Lees meer
    Integraal Zorgakkoord: beweging naar passende zorg
    Lees meer
    Kan een onbereikbare werknemer worden ontslagen?
    Lees meer
    Mag een hulpverlener medische info verstrekken aan derden?
    Lees meer
    Privacy in de zorg
    Lees meer
    Auteursrecht vergoeding verschuldigd voor afspelen muziek in zorglocatie
    Lees meer
    Regels voor AI in de zorg met therapeutische werking
    Lees meer
    Een zorginstelling kan ook besluiten geen behandelingsovereenkomst aan te gaan
    Lees meer
    De WNT en het arbeidsrecht: alles over de verloning van topfunctionarissen
    Lees meer
    Werknemer pakketdienst op staande voet ontslagen door betrokkenheid bij drugshandel
    Lees meer
    Hoe te handelen bij (seksueel) grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer?
    Lees meer
    Psychische klachten zorgmedewerker
    Lees meer
    Geen gunningscriteria aanbesteding jeugdzorg: toch strijd met Jeugdwet (oud)
    Lees meer
    Schending AVG: ex-patiënte ontvangt schadevergoeding van ziekenhuis
    Lees meer
    Verplichte digitalisatie van gegevensuitwisseling in de zorg
    Lees meer
    Werkgevers aansprakelijkheid voor bedrijfsuitje
    Lees meer
    Recht op inzage in een medisch advies van een beoordelend arts na een aansprakelijkheidsclaim?
    Lees meer
    Duik in ondiep water met helaas als gevolg een dwarsleasie. Is de schade verhaalbaar of is er sprake van eigen schuld?
    Lees meer
    Voor de inkoop van jeugdhulp moeten reële prijzen worden betaald
    Lees meer
    Inklokken, maar niet werken: reden voor ontslag
    Lees meer
    Zakelijke e-mail en privacy: wanneer mag je de mailbox van een werknemer controleren?
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van zelfstandigen (zzp’ers) en opdrachtnemers
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van werknemers
    Lees meer
    Lopende tuchtzaak tegen medisch specialist geen reden voor ontslag
    Lees meer
    Heeft het ziekenhuis patiënte wel voldoende geïnformeerd over de bijwerkingen van de chemokuur?
    Lees meer
    Let op bij finale kwijting! De cao ziekenhuizen 2021-2023 stelt een andere eis voor
    Lees meer
    Zorg om inzet AI in de zorg
    Lees meer
    Compensatie transitievergoeding ook bij slapend dienstverband van vóór 1 juli 2015
    Lees meer
    Medische behandeling met risico’s
    Lees meer
    Subsidie voor zorgpersoneel met longcovid in de maak
    Lees meer
    Gevolgen gemiste diagnose kanker
    Lees meer
    Alles over Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden
    Lees meer
    Nieuwe cao voor zorgpersoneel
    Lees meer
    Wat is vervangende toestemming medische behandeling?
    Lees meer
    Arbeidsrecht advocaat Marlies Hol over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer
    Lees meer
    Meer transparantie bij zorginkoop is noodzakelijk
    Lees meer
    Meer transparantie en verantwoording bij zorginkoop
    Lees meer
    Regeling transparantie zorginkoopproces gepubliceerd
    Lees meer
    Aanrijding in zorginstelling, wie is aansprakelijk?
    Lees meer
    De Governancecode Zorg 2022
    Lees meer
    Successful webinar 30% TAX RULE – TAX AND LABOUR LAW ISSUES
    Lees meer
    Val van operatietafel
    Lees meer
    Zorgverzekeraar moet dooronderhandelen én betaalovereenkomst sluiten
    Lees meer
    Ander werk voor werknemers door bedrijfssluiting
    Lees meer
    Philips apneu apparaten
    Lees meer
    Haantjesgedrag op de snelweg veroorzaakt letselschade
    Lees meer
    Sturing op seniorenhuisvesting is nodig!
    Lees meer
    AMvB Reële prijs Wmo 2015 van toepassing op ‘open house’
    Lees meer
    Inkoopkader Wlz voor 2022 rechtmatig
    Lees meer
    Mag een werkgever in de zorg informeren naar vaccinatiestatus medewerkers?
    Lees meer
    Geen boete voor hogeschool na val van student
    Lees meer
    Handreiking vereenvoudigd aanbesteden in de zorg
    Lees meer
    Geen nadere duiding motiveringsplicht Wlz-inkoop
    Lees meer
    Uber-chauffeurs nu ook werknemers
    Lees meer
    Klein kind krijgt nier van rokende vijftigjarige getransplanteerd
    Lees meer
    Bestuurder of niet?
    Lees meer
    Confettikanon ontploft in winkel
    Lees meer
    Immateriële schadevergoeding bij schending privacy
    Lees meer
    Deskundigenonderzoek na vermeende medische fout bij knieoperatie
    Lees meer
    Een AI-systeem als baas?
    Lees meer
    Heeft nieuwe wet (WBTR) gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Cao-ontwikkelingen in de zorg
    Lees meer
    Leveranciersklem zorginformatiesystemen onder de loep van de ACM
    Lees meer
    Een toga; zo uniek als de advocaat die hem draagt
    Lees meer
    Verantwoordelijkheden en taken zorgverleners bij behandeling van 1 patiënt
    Lees meer
    Ouders aansprakelijk voor schade ten gevolge van een moord door 14 jarige zoon
    Lees meer
    Nieuwe regels registratie medisch-specialistische zorg vanaf 2022
    Lees meer
    Nieuwe gezondheidsclaim: wetenschappelijk bewijs vereist
    Lees meer
    Succesvol webinar Actualiteiten Arbeidsrecht
    Lees meer
    Worden toeslagen in de zorg doorbetaald bij vakantie en verlof?
    Lees meer
    Succesvol webinar legal voor AI startups/scale-ups
    Lees meer
    Eenvoudiger aanbesteden in de jeugdzorg en Wmo in het verschiet?
    Lees meer
    Overtreding concurrentiebeding leidt tot boete € 51.800,-
    Lees meer
    Succesvol webinar Praktijkvoorbeelden van AI, E-Health en contractering in de zorg
    Lees meer
    Administratie in de zorg, onverminderd belangrijk!
    Lees meer
    Verplichte taxatie tegen marktwaarde van zorgvastgoed
    Lees meer
    Reclame maken voor corona zelftesten
    Lees meer
    Kan de huisarts een patiënt definitief naar de deur verwijzen?
    Lees meer
    Factsheet uitwisseling medische gegevens gepubliceerd
    Lees meer
    In hoeverre hebben patiënten recht op inzage medisch dossier?
    Lees meer
    Onderbouwing van tarieven in sociaal domein
    Lees meer
    Aannemen van gift of diefstal? Reden voor ontslag op staande voet in de zorg
    Lees meer
    Vaccinatie Covid-19: Wie is aansprakelijk?
    Lees meer
    Zorgupdate: RVS adviseert aanpassingen zorgstelsel
    Lees meer
    Succesvol webinar AI in de Zorg
    Lees meer
    Hoezo kan ik geen eigenaar zijn van (zorg)data?
    Lees meer
    Heeft het wetsvoorstel Wtmo gevolgen voor zorginstellingen?
    Lees meer
    Cybersecurity in de zorg: dreigingen in beeld!
    Lees meer
    Werken met kennismigranten?
    Lees meer
    Aandachtspunten voor zorgwerkgevers bij mediation
    Lees meer
    Letsel door zelfgemaakt vuurwerk, moet werkgever salaris doorbetalen?
    Lees meer
    Website zwarte lijst van zorgverleners op zwart
    Lees meer
    Moet een werkgever in tijden van corona een veilige werkplek garanderen?
    Lees meer
    Beslag door schuldeisers op zorgbonus mogelijk.
    Lees meer
    Sterkere werkgeversrol RvC ter versterking intern toezicht zorginstellingen
    Lees meer
    EU-detacheringsrichtlijn wegvervoersector
    Lees meer
    Mag je foto's van werknemers gebruiken?
    Lees meer
    Maatschappelijke BV voor maatschappelijke ondernemers
    Lees meer
    Dronken van desinfectiegel, is dat mogelijk?
    Lees meer
    Reële transparante tarieven vereist in zorgaanbesteding
    Lees meer
    Moet verzekering van ouders de schade van een 3 jarig kind vergoeden?
    Lees meer
    Belemmeringsverbod Waadi ook bij uitzending zzp’er
    Lees meer
    Schizofrene patiënt maakt betalingen over aan ‘vriendinnen’ in het buitenland.
    Lees meer
    Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)
    Lees meer
    Wie betaalt het loon bij thuis-quarantaine?
    Lees meer
    Liegen op je cv leidt niet altijd tot ontslag!
    Lees meer
    Analyse kwaliteitsvraag in vervoersaanbestedingen
    Lees meer
    Een nieuwe golf? Maar dan claims van niet-corona patiënten?
    Lees meer
    Beleid zorgkantoren inkoop langdurige zorg onrechtmatig
    Lees meer
    AI & Privacy in de zorg, een gelukkig huwelijk?
    Lees meer
    Werkgeversaansprakelijkheid Covid-19
    Lees meer
    Wie is verantwoordelijk voor de analyse door een algoritme?
    Lees meer
    Mag ik een zelftest voor corona verkopen?
    Lees meer
    Een proeftijdbeding ná een stage? Volgens de kantonrechter is dat mogelijk.
    Lees meer
    Dierenarts gewond bij noodslachting stier. Veehouder aansprakelijk?
    Lees meer
    Gepubliceerde boetes of berispingen zorgpersoneel zijn openbaar
    Lees meer
    Geen recht op transitievergoeding bij ontslag
    Lees meer
    Verzekeraars mogen geen standaard vergoeding hanteren bij een restitutiepolis
    Lees meer
    Hoge Raad: arts niet aansprakelijk voor gebruik ongeschikte medische hulpzaak
    Lees meer
    Rapport Aeternus: Trends en ontwikkelingen in de GGZ
    Lees meer
    Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
    Lees meer
    Gevolgen letselschadeuitkering na beëindiging huwelijk.
    Lees meer
    Update zorg: juridische Factsheet Wabvpz
    Lees meer
    Eerste toewijzing cumulatiegrond voor ontbinding arbeidsovereenkomst
    Lees meer
    Strafregels of knielen, je kunt kiezen...
    Lees meer
    Overwerken door corona, moet ik daarmee instemmen?
    Lees meer
    Verlaagde transitievergoeding bij brede inzetbaarheid
    Lees meer
    Aansprakelijkheid ziekenhuis bij plaatsing schouderprothese?
    Lees meer
    Verwerking medische persoonsgegevens verduidelijkt in nieuwe UAVG
    Lees meer
    Het delen van data in de zorg: nieuwe mogelijkheden door blockchain?
    Lees meer
    Mondeling aanzeggen niet voortzetten tijdelijk arbeidscontract volstaat soms
    Lees meer
    Zorgupdate: NZa wil meer regie van zorgverzekeraars
    Lees meer
    Nieuw wetsartikel verplicht tot gratis inzage in elektronisch patiëntendossier
    Lees meer
    Inkoopprocedures in de zorg in coronatijd
    Lees meer
    De Wet Geneeskundige Behandelovereenkomst [WGBO] in een notendop
    Lees meer
    Update: meer aanbestedingen in de zorg
    Lees meer
    De meedenkende, betalende Overheid: Werkgevers doe er uw voordeel mee!
    Lees meer
    Glaasje op? Laat je rijden. En stap niet in bij een chauffeur die ook gedronken heeft.
    Lees meer
    Overzicht nieuwe regels voor oproepkrachten per 1 januari 2020
    Lees meer
    BG.legal participeert in onderzoek naar gebruik van big data en AI door zorginstellingen
    Lees meer
    BG.zorg
    Lees meer