Werkgever: ben aantoonbaar concreet in je verwijten richting werknemer

16 jul 2019

In mei 2019 heeft de Hoge Raad maar weer eens bevestigd dat de stelplicht en bewijslast die op een werkgever rust indien hij een ontbinding van de arbeidsovereenkomst wenst, een zwaar te nemen hobbel is. Hoewel de kantonrechter de arbeidsovereenkomst met de werknemer had ontbonden vanwege een verstoorde arbeidsverhouding, veroordeelde het Gerechtshof de werkgever tot herstel dienstbetrekking. De Hoge Raad volgde het Gerechtshof in het oordeel dat de werkgever niet aan de stelplicht had voldaan. En overigens ook niet aan de bewijslast voor deze of een andere ontslaggrond.  

Casus

Het betrof een bij de Marokkaanse ambassade in dienst zijnde chauffeur, die in juni 2015 - na een ziekmelding - op staande voet werd ontslagen. De verwijten waren als volgt. De werknemer zou op briefpapier van de ambassade een verklaring hebben opgesteld betreffende de aanvraag om een familielid naar Nederland te halen. Daarnaast werd hem veelvuldig te laat komen, respectloos gedrag, schending van het beroepsgeheim en bedreiging verweten. Dit ontslag op staande voet redde het niet. Het door de ambassade ingediende voorwaardelijk verzoek tot ontbinding gebaseerd op verwijtbaar handelen van de werknemer alsmede een verstoorde arbeidsverhouding, werd wel toegewezen door de Kantonrechter op deze tweede grondslag.

Oordeel Hoge Raad

Deze ontbinding blijft niet in stand omdat het Gerechtshof Den Haag oordeelt – met latere instemming van de Hoge Raad – dat de ambassade niet heeft voldaan aan de stelplicht en bewijslast voor de ontslaggrond verstoorde verstandhouding of overigens verwijtbaar handelen.

De zaak gaat voor de ambassade enerzijds verloren, omdat ook na het inschakelen van een deskundige niet bewezen wordt geacht dat de werknemer zich schuldig heeft gemaakt aan een vervalsing van officiële documenten. Anderzijds omdat wordt geoordeeld dat de werkgever op het punt van de andere verwijten onvoldoende aan zijn stelplicht heeft voldaan.

Omdat de ambassade zich beroept op de rechtsgevolgen van de aan de werknemer gestuurde waarschuwingsbrieven moet zij – omdat dit wordt betwist – bewijzen dat de werknemer deze brieven ook heeft ontvangen. Hiervan is door de werkgever geen voldoende concreet bewijs aangeboden. Ook volgt de Hoge Raad de ambassade niet in de klacht dat dat het Gerechtshof de verwijten in onderlinge samenhang had moeten beschouwen. Het oordeel luidt: “Het gaat om vier verschillende, door de werkgever afzonderlijk gepresenteerde verwijten. Een gebrek aan concretisering ten aanzien van het ene verwijt, kan niet worden ‘geheeld’ door andere, eveneens onvoldoende geconcretiseerde verwijten: vage stellingen worden niet concreter door een opeenstapeling ervan.“

Ontslaggrond disfunctioneren

In oktober 2018 heeft de Hoge Raad al bevestigd dat ook in het geval van de ontslaggrond disfunctioneren – hoewel er geen uitdrukkelijke wettelijke verplichting daartoe is – een schriftelijke waarschuwing vereist kan zijn. De werknemer moet duidelijk kenbaar zijn wat er aan schort, wat er van hem wordt verlangd en dat zijn baan in gevaar is. Indien mondelinge waarschuwingen niet baten, kan een schriftelijke waarschuwing vereist zijn, zo oordeelt de Hoge Raad. De Hoge Raad heeft verder in juni 2019 nog gezichtspunten gegeven hoe een deugdelijk verbeterplan er uit moet zien. Hierover kunt u nog op korte termijn een aparte blog op onze website tegemoet zien.

 

Ontslaggrond verwijtbaar handelen en verstoorde verstandhouding

In de zaak van de ambassade blijkt wat de stand van zaken is bij de ontslaggrond verwijtbaar handelen en verstoorde verstandhouding. Voor deze laatste ontslaggrond geldt ook dat een beroep daarop niet als een donderslag bij heldere hemel mag komen voor de werknemer. De werkgever zal moeten stellen en bewijzen dat hij pogingen heeft gedaan om de verhoudingen te verbeteren, bijvoorbeeld door middel van gesprekken of mediation. Voor een geslaagd beroep op verwijtbaar handelen is vereist dat het de werknemer vooraf duidelijk is geweest wat wel en niet door de werkgever werd geaccepteerd. Tegen die achtergrond wordt in de vakliteratuur aangenomen dat een beroep op deze ontslaggrond moet worden geconcretiseerd aan de hand van bijvoorbeeld waarschuwingsbrieven, gespreksverslagen, interne memo’s en/of e-mails.

Conclusie en tips

De les die – opnieuw – valt te leren is dat je als werkgever zo concreet mogelijk én op een éénduidig te bewijzen manier moet aangeven aan de werknemer waar het aan schort in de arbeidsrelatie. En ook wat je vervolgens als werkgever hebt gedaan en welke ondersteuning je hebt geboden aan de werknemer om het geconstateerde probleem te verhelpen. Uiteraard moet dit, om discussie te voorkomen, schriftelijk gebeuren. Bij voorkeur natuurlijk naast mondeling, ter bevestiging van het gevoerde persoonlijke gesprek hieromtrent. Om te voorkomen dat de werknemer stelt dat hij de waarschuwingsbrief niet heeft ontvangen, is het raadzaam om deze brief persoonlijk te overhandigen en tegelijkertijd voor ontvangst te laten tekenen door de werknemer. Ook de aangetekende verzending van een brief is uiteraard een mogelijkheid, naast de verzending per e-mail. Zo voorkom je dat er – bij betwisting van ontvangst door de werknemer – nog een aanvullende stelplicht en bewijslast ten aanzien van de ontvangst door de werknemer gaat gelden.

Wet Arbeidsmarkt in Balans

De ingevolge de WAB per 1 januari 2020 geldende extra i-ontslaggrond, maakt het overigens wel mogelijk dat een ontbinding nadien wordt toegewezen als er sprake is van een combinatie van niet voldragen ontslaggronden. Echter, ook dan geldt dat de werkgever voldoende moet stellen om een ontbinding te krijgen én dat het gestelde ook voldoende concreet moet zijn. Bovendien kan de rechter bij een ontbinding op basis van deze nieuwe i-grond een hogere transitievergoeding toekennen (maximaal 50% extra). Voldoende reden lijkt me om als werkgever zeer alert te zijn en een beoogd einde van de arbeidsovereenkomst zorgvuldig voor te bereiden. Te meer omdat een goed opgebouwd ontslagdossier vaak een gang naar de rechter voorkomt. Het vergroot namelijk de kans dat een werknemer instemt met een einde van de arbeidsovereenkomst via een vaststellingsovereenkomst.

Yvonne Litjens

    Contact

      Faillissementsuitspraken
      Lees meer
      Een AI-systeem als baas?
      Lees meer
      Cao-ontwikkelingen in de zorg
      Lees meer
      Een toga; zo uniek als de advocaat die hem draagt
      Lees meer
      Legal Department as-a-Service
      Lees meer
      Succesvol webinar Actualiteiten Arbeidsrecht
      Lees meer
      Worden toeslagen in de zorg doorbetaald bij vakantie en verlof?
      Lees meer
      Wat zijn de gevolgen van een verstoorde arbeidsverhouding voor een KLM-piloot?
      Lees meer
      Overtreding concurrentiebeding leidt tot boete € 51.800,-
      Lees meer
      Aannemen van gift of diefstal? Reden voor ontslag op staande voet in de zorg
      Lees meer
      Arbeidsmigranten op vakantiepark, recreatief verblijf of niet?
      Lees meer
      Heeft het wetsvoorstel Wtmo gevolgen voor zorginstellingen?
      Lees meer
      Werken met kennismigranten?
      Lees meer
      Aandachtspunten voor zorgwerkgevers bij mediation
      Lees meer
      Letsel door zelfgemaakt vuurwerk, moet werkgever salaris doorbetalen?
      Lees meer
      Website zwarte lijst van zorgverleners op zwart
      Lees meer
      Moet een werkgever in tijden van corona een veilige werkplek garanderen?
      Lees meer
      Beslag door schuldeisers op zorgbonus mogelijk.
      Lees meer
      EU-detacheringsrichtlijn wegvervoersector
      Lees meer
      Mag je foto's van werknemers gebruiken?
      Lees meer
      Dronken van desinfectiegel, is dat mogelijk?
      Lees meer
      Belemmeringsverbod Waadi ook bij uitzending zzp’er
      Lees meer
      Wie betaalt het loon bij thuis-quarantaine?
      Lees meer
      Liegen op je cv leidt niet altijd tot ontslag!
      Lees meer
      Wakker worden! Een slapend dienstverband vóór 1 juli 2015?
      Lees meer
      Werkgeversaansprakelijkheid Covid-19
      Lees meer
      Een proeftijdbeding ná een stage? Volgens de kantonrechter is dat mogelijk.
      Lees meer
      Gepubliceerde boetes of berispingen zorgpersoneel zijn openbaar
      Lees meer
      Geen recht op transitievergoeding bij ontslag
      Lees meer
      Seminar arbeidsrecht: Help ik moet reorganiseren, 22 september 2020
      Lees meer
      Loonstop wegens niet-werken door corona
      Lees meer
      Vakantie in tijden van corona leidt tot arbeidsrechtelijke vragen
      Lees meer
      Reminder actie- en aandachtspunten WAB
      Lees meer
      Waar ligt de grens voor een rechtsgeldig ontslag op staande voet?
      Lees meer
      Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
      Lees meer
      Update zorg: juridische Factsheet Wabvpz
      Lees meer
      Eerste toewijzing cumulatiegrond voor ontbinding arbeidsovereenkomst
      Lees meer
      Strafregels of knielen, je kunt kiezen...
      Lees meer
      Overwerken door corona, moet ik daarmee instemmen?
      Lees meer
      Verlaagde transitievergoeding bij brede inzetbaarheid
      Lees meer
      Mondeling aanzeggen niet voortzetten tijdelijk arbeidscontract volstaat soms
      Lees meer
      Reorganisatie in coronatijd
      Lees meer
      Reorganisatie
      Lees meer
      Slaafse nabootsing
      Lees meer
      De meedenkende, betalende Overheid: Werkgevers doe er uw voordeel mee!
      Lees meer
      De normalisering van het ambtenarenrecht samen met BG.legal
      Lees meer
      Slapend dienstverband: Definitief goed nieuws voor langdurig zieken
      Lees meer
      De normalisering van het ambtenarenrecht samen met BG.legal
      Lees meer
      Slapend dienstverband: voorlopig goed nieuws voor langdurig zieken
      Lees meer
      Overzicht nieuwe regels voor oproepkrachten per 1 januari 2020
      Lees meer
      Dynamisch incorporatiebeding geen eenzijdig wijzigingsbeding
      Lees meer
      WAB: gevolgen directe werking van de verruimde ketenregeling
      Lees meer
      5 TIPS: Wettelijke bewaartermijnen van persoonsgegevens
      Lees meer
      De WAB en het overgangsrecht voor de transitievergoeding
      Lees meer
      Disfunctioneren van de werknemer; wat moet ik er aan doen?
      Lees meer
      Opzegging arbeidsovereenkomst; werkgever let op uw saeck!
      Lees meer
      Wet Normering Topinkomens (WNT)
      Lees meer
      Werkgever-/werknemersaansprakelijkheid
      Lees meer
      Statutair Directeur
      Lees meer
      Sociale zekerheid
      Lees meer
      Re-integratie
      Lees meer
      Overgang van onderneming
      Lees meer
      Non-actiefstelling (schorsing)
      Lees meer
      Medezeggenschapsrecht
      Lees meer
      Ontslag (individueel en collectief)
      Lees meer
      Concurrentie- en/of relatiebeding
      Lees meer
      CAO-recht
      Lees meer
      Arbeidsovereenkomst en arbeidsreglement/personeelshandboek
      Lees meer
      Ambtenarenrecht
      Lees meer
      Arbeidsrecht
      Lees meer