Hoe bescherm ik mijn intellectuele eigendom bij een faillissement?

28 jun 2019

Nog te weinig ondernemers hebben nagedacht over het positioneren van het intellectuele eigendom van hun onderneming. Ook vanwege de toekomstbestendigheid van de onderneming is het zeer belangrijk om dit binnen de onderneming goed in te richten.

Gebruik de holding

De meeste ondernemingen kenmerken zich door het gebruik van één of twee besloten vennootschappen, namelijk een holdingvennootschap en één of twee werkmaatschappijen. De holdingvennootschap kan verschillende doelen dienen. In de praktijk heeft de holding meestal het voeren van management of het opbouwen van pensioen als doel. In sommige gevallen staat de holdingvennootschap ook wel ten dienst van de bedrijfsactiviteiten van de werkmaatschappij. Een veelvoorkomend voorbeeld is de huur; de holding is eigenaar van een bedrijfsgebouw en verhuurt deze aan de werkmaatschappij.

Een groot voordeel van deze verdeling is dat bij een eventueel faillissement van de werkmaatschappij, het pand in eigendom blijft van de holding en deze het vervolgens weer kan verhuren. Op deze wijze heeft een faillissement een beperkend effect op de totale onderneming. Het effect kan echter verder worden beperkt. In sommige gevallen kom ik, ook als curator in faillissementen, situaties tegen waarbij ook de inventaris in eigendom toebehoort aan de holding. Wat weinig ondernemers zich beseffen is dat ook het intellectuele eigendom bij de holdingvennootschap kunnen worden ondergebracht.

Intellectueel eigendom

Intellectueel eigendom is een breed begrip en veel ondernemers hebben weinig gevoel bij de inhoud. Toch hebben alle ondernemingen met intellectueel eigendom te maken. Het meest duidelijk voorbeeld is de naam van de onderneming (handelsnaam of wellicht merkrecht). Andere voorbeelden zijn  een website en de content van de website (auteursrecht). Ook deze rechten kunnen worden ondergebracht bij de holding. Door vervolgens gebruiksovereenkomsten op te stellen tussen de holding en de dochter kan laatstgenoemde gebruik maken van het intellectueel eigendom.

Het stappenplan

Wat is er voor nodig om ervoor te zorgen dat het intellectueel eigendom bij de holding komt te liggen? Wij hanteren hiervoor drie stappen:

  1. Het is allereerst belangrijk om vast te stellen over welk intellectueel eigendom de onderneming beschikt en of er mogelijkheden zijn om dit uit te breiden.
  2. Vervolgens moet het intellectueel eigendom zoveel als mogelijk worden geconcentreerd in de holding of een andere vennootschap. Eventueel moet het intellectueel eigendom worden gevestigd en overgedragen.
  3. Ten slotte zorgen gebruiksovereenkomsten ervoor dat de werkmaatschappij van het intellectueel eigendom gebruik kan blijven maken. De inhoud van de gebruiksovereenkomsten luistert nauw. De overeenkomsten moeten zo worden opgesteld dat in een faillissement van de werkmaatschappij de curator de overeenkomsten niet kan aantasten en het eigendom bij de holding blijft.
Ten slotte

Het resultaat van het doorlopen van bovengenoemde stappen moet zeker niet worden onderschat. Als de werkmaatschappij failliet gaat, dan houdt de onderneming door het eigendom in de holding een groot deel van de touwtjes in handen. Dat wil niet zeggen dat de curator buitenspel staat, maar de omvang van het faillissement is beperkt en daarmee nemen ook de mogelijkheden van de curator af. Begin echter niet te laat met het onderbrengen van het intellectueel eigendom. In het licht van een faillissement biedt de wet de curator mogelijkheden om de situaties in de staat terug te brengen zoals die voorheen bestond.

Voor meer informatie of het opstellen van een stappenplan, kunt u contact opnemen met mr. Jelle Beerens, curator in faillissementen en tevens lid van onze sectie Intellectueel Eigendomsrecht.