Aandachtspunten bij het ontslag van een statutair bestuurder

30 aug 2022

Veel (grotere) bedrijven en ondernemingen werken met directeuren of bestuurders. Een medewerker in deze positie kan worden aangesteld als statutair bestuurder van de onderneming. De statutair bestuurder is niet alleen werknemer, maar ook juridisch en officieel bestuurder. De bestuurder is daardoor bevoegd de onderneming te vertegenwoordigen.

Een statutair bestuurder is in dienst bij de onderneming, maar heeft een andere arbeidsrechtelijke positie dan ‘normale’ werknemers. Dat geldt zowel voor de aanvang als het einde van het dienstverband. Het ontslag van een statutair bestuurder werkt anders dan bij reguliere werknemers.

In dit artikel leg ik het verschil uit tussen het ontslag van een statutair bestuurder en iedere andere medewerker.

Dubbele rechtsverhouding statutair bestuurder

Een statutair bestuurder heeft twee petten op; die van werknemer en die van bestuurder. De bestuurder is gewoon in loondienst en heeft een arbeidsovereenkomst. Daarnaast is hij via de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) of de Raad van Toezicht (RvT) aangesteld tot bestuurder. Deze aanstelling is formeel vastgelegd.

Deze zogeheten ‘dubbele rechtsverhouding’ is volgens de wet en jurisprudentie onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat betekent dat de arbeidsovereenkomst én aanstelling als bestuurder niet los van elkaar kunnen worden getrokken. Dat leidt ertoe dat een einde van de aanstelling als bestuurder, ook leidt tot een einde van de arbeidsovereenkomst.

In een arbeidsovereenkomst met de bestuurder kán worden opgenomen dat het einde van de benoeming als bestuurder niet leidt tot het einde van het dienstverband. Dat zie je in de praktijk niet vaak. De gedachte daarachter is dat een medewerker die ‘bestuurder af’ is, een inhoudsloze functie overhoudt. De bestuurstaken kunnen namelijk niet meer worden uitgevoerd.

Een meer voorkomende afspraak in de arbeidsovereenkomst is de zogeheten ‘golden parachute’. Dat is een afspraak waarbij de bestuurder een extra ontslagvergoeding (vaak naast de transitievergoeding) krijgt als de aanstelling als bestuurder, en daarmee de arbeidsovereenkomst, eindigt.

De reden voor deze financiële tegemoetkoming is dat een bestuurder minder ontslagbescherming heeft dan andere werknemers. De gouden parachute is een compensatie voor het feit dat de bestuurder sneller kan worden ontslagen. Dat maakt de landing toch een stuk zachter.

Minder ontslagbescherming bestuurder

Bij een reguliere werknemer kan een werkgever het dienstverband niet zomaar beëindigen. De werkgever moet veelal naar de rechter (of het UWV) om het dienstverband te beëindigen. Heeft de werkgever geen goede reden of geen dossier tegen de werknemer, dan blijft het dienstverband vaak in stand. Voor een statutair bestuurder geldt deze ontslagbescherming niet.

Als de benoeming als statutair bestuurder eindigt, betekent dat vaak ook het einde van de arbeidsovereenkomst.

Een uitzondering is de bestuurder die ziek is. Bij ziekte kan de benoeming als bestuurder eindigen, maar loopt het dienstverband door. Het opzegverbod bij ziekte is hier van toepassing.

Bestuurder vereniging of stichting

Voorheen genoten de bestuurders van verenigingen en stichtingen dezelfde ontslagbescherming als reguliere werknemers. De ontslagbescherming was dus vooral vooraf.

Per 1 juli 2021 is de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR) in werking getreden. De WBTR heeft het ontslag van bestuurders van stichtingen en verenigingen vereenvoudigd. Voortaan geldt ook voor deze bestuurder de ruimere ontslagmogelijkheid. De ontslagbescherming is dus achteraf in de vorm van een billijke vergoeding.

Geen herstel arbeidsovereenkomst mogelijk, wel billijke vergoeding

Als het dienstverband met een bestuurder eindigt, krijgt de bestuurder vaak alleen de transitievergoeding en wordt de opzegtermijn in acht genomen. Een (ex-)bestuurder die vindt dat werkgever geen reden voor ontslag had, kan de rechter om een billijke vergoeding vragen. Als de rechter meent dat werkgever geen goede reden voor de beëindiging had, dan zal deze billijke vergoeding worden toegewezen.

Het is voor een (ex-)bestuurder niet mogelijk te vorderen dat hij terug in dienst keert bij het bedrijf. Dit, in tegenstelling tot een normale werknemer.

Mocht de werkgever procesfouten gemaakt hebben in de beëindiging, dan kan dat er wel toe leiden dat het ontslag niet geldig is gegeven. Het dienstverband duurt in dat geval (met terugwerkende kracht) nog wel voort.

Gronden voor ontslag statutair bestuurder

De meest voorkomende redenen voor ontslag van een statutair bestuurder zijn bedrijfseconomische reden, disfunctioneren, een verstoorde arbeidsverhouding en een verschil van inzicht of een verlies van vertrouwen.

Een verlies van vertrouwen leidt bij een statutair bestuurder eerder tot ontslag dan bij andere werknemers. Een bestuurder is namelijk bevoegd de onderneming te vertegenwoordigen. Zodra het vertrouwen ontbreekt, is al snel sprake van een reden voor ontslag. Toch geniet de bestuurder hier wel enige bescherming, zij het achteraf. Als de werkgever de bestuurder nooit op zijn gedrag heeft aangesproken en ‘ineens’ stelt dat sprake is van een vertrouwensbreuk, dan kan dat leiden tot een hoge billijke vergoeding.

Bij ontslag vanwege disfunctioneren geldt hetzelfde. Als de bestuurder niet op zijn functioneren is aangesproken, krijgt hij ook geen kans tot verbetering. Van een bestuurder wordt weliswaar verwacht dat hij goed functioneert, maar het maken van fouten is menselijk. Ook een bestuurder dient dus een reële kans tot verbetering van zijn functioneren te krijgen.  Bij gebreke daarvan kan een rechter een (hoge) billijke vergoeding toekennen.

Bijzondere positie bestuurder

De statutair bestuurder heeft een bijzondere positie binnen het arbeidsrecht. De sectie arbeidsrecht en ondernemingsrecht kunnen uw onderneming of u als bestuurder bijstaan in uiteenlopende kwesties.

Bekijk hier de video over ontslagrecht:

Voor vragen kunt u contact opnemen met Marlies Hol.

Marlies Hol

    Faillissementsuitspraken
    Lees meer
    De WNT en het arbeidsrecht: alles over de verloning van topfunctionarissen
    Lees meer
    Actualiteiten Arbeidsrecht
    Lees meer
    Werknemer pakketdienst op staande voet ontslagen door betrokkenheid bij drugshandel
    Lees meer
    Hoe te handelen bij (seksueel) grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer?
    Lees meer
    Inklokken, maar niet werken: reden voor ontslag
    Lees meer
    Zakelijke e-mail en privacy: wanneer mag je de mailbox van een werknemer controleren?
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van zelfstandigen (zzp’ers) en opdrachtnemers
    Lees meer
    Alles over detachering en uitlenen van werknemers
    Lees meer
    Lopende tuchtzaak tegen medisch specialist geen reden voor ontslag
    Lees meer
    Let op bij finale kwijting! De cao ziekenhuizen 2021-2023 stelt een andere eis voor
    Lees meer
    SAVE THE DATES
    Lees meer
    Compensatie transitievergoeding ook bij slapend dienstverband van vóór 1 juli 2015
    Lees meer
    Subsidie voor zorgpersoneel met longcovid in de maak
    Lees meer
    Alles over Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden
    Lees meer
    Nieuwe cao voor zorgpersoneel
    Lees meer
    Arbeidsrecht advocaat Marlies Hol over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer
    Lees meer
    Ander werk voor werknemers door bedrijfssluiting
    Lees meer
    Succesvol webinar Actualiteiten Arbeidsrecht deel 2
    Lees meer
    Mag een werkgever in de zorg informeren naar vaccinatiestatus medewerkers?
    Lees meer
    Uber-chauffeurs nu ook werknemers
    Lees meer
    Vacature student-stage
    Lees meer
    Een AI-systeem als baas?
    Lees meer
    Cao-ontwikkelingen in de zorg
    Lees meer
    Een toga; zo uniek als de advocaat die hem draagt
    Lees meer
    De Juridische Afdeling: Legal as-a-Service
    Lees meer
    Succesvol webinar Actualiteiten Arbeidsrecht
    Lees meer
    Worden toeslagen in de zorg doorbetaald bij vakantie en verlof?
    Lees meer
    Wat zijn de gevolgen van een verstoorde arbeidsverhouding voor een KLM-piloot?
    Lees meer
    Overtreding concurrentiebeding leidt tot boete € 51.800,-
    Lees meer
    Aannemen van gift of diefstal? Reden voor ontslag op staande voet in de zorg
    Lees meer
    Werken met kennismigranten?
    Lees meer
    Aandachtspunten voor zorgwerkgevers bij mediation
    Lees meer
    Letsel door zelfgemaakt vuurwerk, moet werkgever salaris doorbetalen?
    Lees meer
    Website zwarte lijst van zorgverleners op zwart
    Lees meer
    Moet een werkgever in tijden van corona een veilige werkplek garanderen?
    Lees meer
    Beslag door schuldeisers op zorgbonus mogelijk.
    Lees meer
    EU-detacheringsrichtlijn wegvervoersector
    Lees meer
    Mag je foto's van werknemers gebruiken?
    Lees meer
    Dronken van desinfectiegel, is dat mogelijk?
    Lees meer
    Belemmeringsverbod Waadi ook bij uitzending zzp’er
    Lees meer
    Wie betaalt het loon bij thuis-quarantaine?
    Lees meer
    Liegen op je cv leidt niet altijd tot ontslag!
    Lees meer
    Wakker worden! Een slapend dienstverband vóór 1 juli 2015?
    Lees meer
    Werkgeversaansprakelijkheid Covid-19
    Lees meer
    Een proeftijdbeding ná een stage? Volgens de kantonrechter is dat mogelijk.
    Lees meer
    Gepubliceerde boetes of berispingen zorgpersoneel zijn openbaar
    Lees meer
    Geen recht op transitievergoeding bij ontslag
    Lees meer
    Seminar arbeidsrecht: Help ik moet reorganiseren, 22 september 2020
    Lees meer
    Loonstop wegens niet-werken door corona
    Lees meer
    Vakantie in tijden van corona leidt tot arbeidsrechtelijke vragen
    Lees meer
    Reminder actie- en aandachtspunten WAB
    Lees meer
    Waar ligt de grens voor een rechtsgeldig ontslag op staande voet?
    Lees meer
    Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
    Lees meer
    Update zorg: juridische Factsheet Wabvpz
    Lees meer
    Eerste toewijzing cumulatiegrond voor ontbinding arbeidsovereenkomst
    Lees meer
    Strafregels of knielen, je kunt kiezen...
    Lees meer
    Overwerken door corona, moet ik daarmee instemmen?
    Lees meer
    Verlaagde transitievergoeding bij brede inzetbaarheid
    Lees meer
    Mondeling aanzeggen niet voortzetten tijdelijk arbeidscontract volstaat soms
    Lees meer
    Reorganisatie in coronatijd
    Lees meer
    Reorganisatie
    Lees meer
    De meedenkende, betalende Overheid: Werkgevers doe er uw voordeel mee!
    Lees meer
    Slapend dienstverband: Definitief goed nieuws voor langdurig zieken
    Lees meer
    De normalisering van het ambtenarenrecht
    Lees meer
    Slapend dienstverband: voorlopig goed nieuws voor langdurig zieken
    Lees meer
    Overzicht nieuwe regels voor oproepkrachten per 1 januari 2020
    Lees meer
    Dynamisch incorporatiebeding geen eenzijdig wijzigingsbeding
    Lees meer
    WAB: gevolgen directe werking van de verruimde ketenregeling
    Lees meer
    5 TIPS: Wettelijke bewaartermijnen van persoonsgegevens
    Lees meer
    De WAB en het overgangsrecht voor de transitievergoeding
    Lees meer
    Disfunctioneren van de werknemer; wat moet ik er aan doen?
    Lees meer
    Opzegging arbeidsovereenkomst; werkgever let op uw saeck!
    Lees meer
    Werkgever: ben aantoonbaar concreet in je verwijten richting werknemer
    Lees meer
    Ontslag (individueel en collectief)
    Lees meer
    Arbeidsrecht
    Lees meer