Intellectueel eigendom en Tech: waar moet je op letten?

06 apr 2021

Intellectueel eigendomsrecht (IE) is voor veel ondernemers in de technologie van groot belang. Uitvindingen worden beschermd door octrooien, ontwerpen en een broncode door auteursrecht en de herkenbaarheid van jouw merk door handelsnamen en het merkenrecht. Waar moet je als ondernemer op letten om jouw bedrijf en jouw werk te beschermen?

1. Denk aan intellectuele eigendomsrechten

Binnen het intellectuele eigendomsrecht kennen we verschillende vormen van bescherming. Ieder recht heeft een eigen toepassing. Waar een octrooi een technische uitvinding beschermd, dient het modelrecht juist voor het uiterlijk van een product. Op deze manier zijn er veel mogelijkheden tot bescherming binnen IE.

Voor de technologische sector zijn de volgende IE-rechten van belang:

Octrooien

Octrooien, ook wel patenten genoemd, beschermen een uitvinding die vernieuwend is. Een octrooi moet geregistreerd worden om geldig te zijn en heeft een beperkt geldigheid van maximaal 20 jaar. Een uitvinding moet een technisch karakter hebben, nieuw zijn, inventief, niet vanzelfsprekend en industrieel toepasbaar. Een octrooi moet aangevraagd worden. Nadat een octrooi goedgekeurd is, wordt het gepubliceerd en heeft de aanvrager een alleenrecht op de uitvinding. Andere mogen de uitvinding dus niet gebruiken. Wel is het mogelijk licenties uit te geven aan derden.

Auteursrecht

Het auteursrecht beschermt de uitwerking van een idee in een letterkundig, wetenschappelijk of kunstzinnig werk. Het auteursrecht is het recht van de maker: het geeft de maker van het werk het exclusieve recht zijn of haar werk te exploiteren, te openbaren en te verveelvoudigen. Software valt ook onder het auteursrecht. Ten aanzien van software zijn er in de Auteurswet een aantal bijzondere regelingen  opgenomen. Zo mag een gebruiker van de software kijken naar de onderliggende broncode om ervoor te zorgen dat twee programma’s goed samenwerken. Deze informatie mag niet voor andere doeleinden worden gebruikt. Ook mag een gebruiker back-ups maken van software als dat nodig is en bijvoorbeeld versturen over een eigen netwerk.

Het auteursrecht ontstaat vanzelf. Hier is géén registratie voor nodig en hier zijn dus ook geen kosten aan verbonden. Nadeel hiervan is dat men zelf moet aantonen dat hij of zij auteursrechthebbende is van het werk vanaf een bepaald moment. Het kan daarom verstandig zijn de datum waarop het werk is gecreëerd, vast te leggen. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een i-depot.

Databankenrecht

Het databankenrecht beschermt tegen het opvragen of hergebruiken van een groot deel van de data in de databank. Deze vorm van intellectueel eigendomsrecht ontstaat wanneer er is voldaan aan drie voorwaarden:

  1. De data dient systematisch geordend te zijn.
  2. De gegevens in de databank dienen afzonderlijk van elkaar te raadplegen zijn.
  3. Men moet, bij de samenstelling van de databank, een substantiële investering hebben gedaan.

Wanneer er aan deze vereisten is voldaan, ontstaat het databankenrecht vanzelf. Hier is dus géén registratie voor nodig. Een belangrijk aandachtspunt bij het databankenrecht is het volgende: door middel van dit recht wordt de databank an sich beschermd, niét de data die hierin verwerkt is.

Merkenrecht

Het merkenrecht ziet op de bescherming van ‘onderscheidingstekens’ voor diensten en waren. Denk hierbij aan een merknaam of een logo van jouw onderneming of product. Het merkenrecht beschermt tegen identieke of soortgelijke merknamen van bijvoorbeeld concurrenten.

Het merkenrecht ontstaat door registratie, waarbij gekozen dient te worden uit bepaalde klassen. Een merk kan bescherming geven in de Benelux, Europa of in landen buiten de EU.

Handelsnaamrecht

Het handelsnaamrecht beschermd de naam van de onderneming. Een goede en herkenbare handelsnaam is van groot belang voor het onderscheidend vermogen van jouw onderneming. Deze vorm van intellectuele eigendom ontstaat doordat de naam feitelijk in het economisch handelsverkeer wordt gebruikt. Er geldt dus geen registratieplicht.

Waar moet de naam dan worden gebruikt? Denk hierbij aan een inschrijving bij de KvK, een social media account, een website, een brochure en advertenties.

Modelrecht

Het modelrecht beschermt het uiterlijk van een product. Denk hierbij aan de vorm, kleuren, textuur, etc. Voorwaarden voor het registeren van een modelrecht is dat de vormgeving van het product ‘nieuw’ moet zijn en een ‘eigen karakter’ moet hebben.

Het modelrecht ontstaat door registratie. Ook hier kan gekozen worden uit verschillende beschermingsgebieden. Voor meer informatie over het beschermen van de vorm van een product verwijs ik jullie naar deze blog van Jos van der Wijst.

Bedrijfsgeheimen

Een bedrijfsgeheim is een aparte categorie van het intellectueel eigendomsrecht. Het bedrijfsgeheim wordt nergens geregistreerd. Dit is ook meteen de kracht van deze vorm van bescherming: de belangrijke knowhow wordt beschermd door geheimhouding daarvan. Om deze reden moet de houder van een bedrijfsgeheim ook maatregelen hebben genomen om de knowhow geheim te houden. Daarnaast dient de knowhow niet algemeen bekend te zijn en handelswaarde te bezitten.

In de praktijk betekent dit concreet dat u moet denken aan geheimhoudingsovereenkomsten met samenwerkingspartijen en werknemers, maar ook aan het (digitaal) beveiligen van de knowhow.

2. Verdeling van rechten

Voor de verdeling van auteursrechten zijn er een aantal standaardregels. De maker van een werk krijgt in principe het auteursrecht. Als er in een groep wordt gewerkt waarbij er één iemand is die de beslissingen neemt over hoe een werk gemaakt wordt en hoe het eruit komt te zien, dan verkrijgt de deze persoon het auteursrecht. Wordt er echter op gelijke voet samengewerkt, zoals bij een hackaton of bij het oprichten van een startup, dan komt het auteursrecht toe aan iedereen die meegewerkt heeft. In de praktijk kunnen er altijd onderling andere afspraken worden gemaakt.

Voor werknemers geldt een andere standaardregel. Alles wat een werknemer in het kader van zijn of haar werk maakt, komt toe aan de werkgever en dus ook de auteursrechten op die werken.

Als men een gezamenlijk auteursrecht heeft, dan is er unanieme toestemming vereist om het auteursrecht te kunnen gebruiken. Het is daarom zeer aan te raden aan de oprichters van startups om hun intellectueel eigendom over te dragen aan de startup, zodat het bestuur van de startup het laatste woord heeft over het gebruik ervan.

3. Naam van jouw onderneming en product

De naam van jouw onderneming en product is van groot belang: het moet blijven hangen bij de consument en duidelijk weergeven wat jij te bieden hebt. Hier ligt ook direct een lastig probleem. Veel ondernemers willen een naam die in één oogopslag laat zien wat hun onderneming en product inhoudt. Vanuit marketingoogpunt een goed plan.

Vanuit het intellectuele eigendomsrecht blijkt dit juist nadelig te zijn. Namen voor ondernemingen en producten mogen - in het kader van het merkenrecht - niet beschrijvend van aard zijn. Het woord “SHOELOVE” mag bijvoorbeeld niet voor het product “schoenen” worden ingeschreven. Maar wel voor software die bedoeld is voor de agrosector. In dit geval zou het namelijk niet beschrijvend zijn voor hetgeen waarvoor het merk zal worden gebruikt.

Toch een beschrijvende naam in gedachten? Wellicht dat het handelsnaamrecht een oplossing biedt. De drempel voor handelsnamen ligt doorgaans lager dan voor merkenrechten. Meer informatie kan je hier vinden.

4. Betalen voor IE: is het dan ook van mij?

In de praktijk komt het vaak voor dat ondernemers een ontwikkeling van een product uitbesteden aan een andere partij. Denk hierbij aan het ontwerp of de ontwikkeling ervan. In veel gevallen wordt gedacht dat het intellectueel eigendom dan bij hen ligt: zij hebben toch immers de opdracht gegeven?

In de praktijk werkt het helaas niet zo. De intellectuele eigendomsrechten die ontstaan bij het ontwerp en ontwikkeling van een bepaald product, gaan altijd naar de “maker” ervan. Het is dus van groot belang om ervoor te zorgen dat het intellectueel eigendom wordt overgedragen door middel van een getekende overeenkomst. Belangrijk punt om op te letten dus.

Veel ondernemers zullen hun intellectueel eigendom niet graag afstaan. Gelukkig biedt de wet hier ook mogelijkheden voor. Zij hebben de mogelijkheid om “kopers” een licentie te geven op hun recht: het recht om het intellectuele eigendom te gebruiken. Hierdoor behoudt een ondernemer controle over zijn intellectueel eigendom en kan de koper er ook gebruik van maken. Tegenwoordig wordt bijna alle software geleverd middels een licentieovereenkomst.

5. ‘Open Source’ is goedkoop, maar niet risicoloos

Open Source software en andere vormen van Open Source Intellectueel Eigendom wordt openbaargemaakt voor iedereen onder bepaalde voorwaarden. Er is echter geen universele set voorwaarden. Onder bepaalde voorwaarden is het mogelijk om de software te verkopen, zelfs zonder iets te veranderen, terwijl je bij andere soorten software verplicht wordt om de bewerkte versie weer openbaar te maken. Kijk dus altijd naar de specifieke licentievoorwaarden die de maker aan zijn auteursrecht heeft verbonden.

Conclusie

Het is dus van groot belang om te letten op de volgende punten:

  • Er zijn verschillende soorten intellectuele eigendomsrechten. Ieder intellectueel eigendomsrecht beschermt andere aspecten van een product, naam of logo.
  • Let op de verdeling van de intellectuele eigendomsrechten binnen jouw onderneming
  • Denk goed na over de bescherming jouw merk en productnaam. Registreer jouw merk zo vroeg mogelijk!
  • Als je betaalt voor intellectueel eigendom, betekent dat niet automatisch dat je ook het eigendom heb verkregen.
  • Let bij het gebruik van open source software goed op de licentievoorwaarden, want deze kunnen in de praktijk zeer uiteenlopen.

De sectie BG.tech is een team van advocaten en juristen die zich focussen op de juridische aspecten van technologie bedrijven. Denk hierbij aan IT-recht, Intellectueel Eigendomsrecht, Privacy, Contractenrecht, etc. Meer informatie kunt u vinden op onze website.

Deze blog is geschreven door Moos Hovens en Robin Verhoef.

    Contact

      Uber-chauffeurs nu ook werknemers
      Lees meer
      Merken op verzenddozen: mag dat wel?
      Lees meer
      Kortingsperiode op merk- en modelregistraties verlengd
      Lees meer
      Nieuwsbrief voor datascience ondernemingen
      Lees meer
      Kun je een auteursrecht krijgen op een algoritme?
      Lees meer
      Financiële mogelijkheden voor groei van een onderneming
      Lees meer
      Wie is aansprakelijk bij een ransomaanval?
      Lees meer
      Paralympier aangereden door zelfrijdende bus
      Lees meer
      Wapenen tegen copycats? Registreer je merk!
      Lees meer
      Recept en foto’s gekopieerd door Sonja Bakker: plagiaat of auteursrechtinbreuk?
      Lees meer
      Inwerkingtreding van EU Open Data richtlijn
      Lees meer
      Risico check voor AI toepassingen
      Lees meer
      AI-systeem als uitvinder?
      Lees meer
      Een AI-systeem als baas?
      Lees meer
      IE in de holding
      Lees meer
      Ook het verwerken van voertuigdata is begrensd
      Lees meer
      Online oplichting en zakelijke identiteitsfraude: wat te doen?
      Lees meer
      Merk in kunstwerk mag, kunstwerk in product niet
      Lees meer
      Succesvol webinar Fashion & Law deel 2
      Lees meer
      Gebruik van cookies in jouw webshop: Aan welke regels moet ik mij houden?
      Lees meer
      EK-gekte losgebarsten: KNVB vs. Jumbo
      Lees meer
      Belangrijke wijzigingen auteursrecht: makers en exploitanten
      Lees meer
      Jouw eigen gezicht als merkregistratie: kan dat?
      Lees meer
      Legal Department as-a-Service
      Lees meer
      Misleidende duurzaamheidsclaims in de modebranche: Waar moet ik op letten?
      Lees meer
      Nieuwe gezondheidsclaim: wetenschappelijk bewijs vereist
      Lees meer
      Er is ruimte voor onderhandeling bij Arbitvoorwaarden
      Lees meer
      Succesvol webinar legal voor AI startups/scale-ups
      Lees meer
      Schadevergoeding na hack persoonsgegevens?
      Lees meer
      Is er wel of niet voldaan aan de voorwaarden voor contractuele overdracht van rechten?
      Lees meer
      Software as a Service: grip op data
      Lees meer
      Succesvol webinar Praktijkvoorbeelden van AI, E-Health en contractering in de zorg
      Lees meer
      Nieuwe Europese regels voor artificial intelligence
      Lees meer
      Korting voor model- en merkregistraties - aanvraagperiode 1 tot 31 mei
      Lees meer
      Successful webinar NDA, secrecy and cooperation
      Lees meer
      Het delen van data en vertrouwelijkheid
      Lees meer
      Drowned in the sun
      Lees meer
      Nooit geschoten is altijd mis: Tommy Hilfiger vs. Facebook uiteengezet
      Lees meer
      Reclame maken voor corona zelftesten
      Lees meer
      Wilt u weten of uw merk nog vrij is?
      Lees meer
      Later als ik groot ben..
      Lees meer
      Het gebruik van (framed) hyperlinks vs. het auteursrecht
      Lees meer
      Nieuwsgierig en creatief meedenken, Jos van der Wijst
      Lees meer
      Succesvol webinar beschermingsmogelijkheden van AI
      Lees meer
      Exclusiviteitsafspraak in een samenwerkingsovereenkomst
      Lees meer
      Succesvol webinar Fashion & Law deel 1
      Lees meer
      Een geschil/discussie kan ook snel en voor redelijke kosten worden opgelost
      Lees meer
      SyRI wetgeving in strijd met EVRM
      Lees meer
      Google verwijdert (onterechte?) negatieve recensie niet
      Lees meer
      Succesvol webinar AI in de Zorg
      Lees meer
      Hoezo kan ik geen eigenaar zijn van (zorg)data?
      Lees meer
      Functie van cosmetische producten verplicht op verpakking
      Lees meer
      Modelrecht en auteursrecht op inwerpzuil
      Lees meer
      Merkonderzoek: Hoe voorkom je merkinbreuk?
      Lees meer
      Doorhaling van een merkregistratie
      Lees meer
      Een webshop: mag alles zomaar of gelden er regels?
      Lees meer
      Kortingsregelingen voor MKB-ondernemers bij juridisch advies
      Lees meer
      Opzetten modelabel: waar moet je aan denken?
      Lees meer
      Een merk moet ook daadwerkelijk gebruikt worden
      Lees meer
      Mag je foto's van werknemers gebruiken?
      Lees meer
      Sinterklaas is toch gewoon sinterklaas?
      Lees meer
      Aanbevelingen aansprakelijkheid bij AI
      Lees meer
      Het nieuwe algoritmeregister van de gemeente Amsterdam
      Lees meer
      Algoritme via Detachering
      Lees meer
      Algoritme als Software
      Lees meer
      Mensgerichte Artificiële Intelligentie sessie van NL AI coalitie
      Lees meer
      Auteursrechten & Artificial Intelligence
      Lees meer
      Is nieuwe wet- of regelgeving nodig voor AI?
      Lees meer
      Positiemerk: kan je dat beschermen?
      Lees meer
      Algoritme als een Dienst
      Lees meer
      Van wie is het model?
      Lees meer
      Who owns an algorithm? How do you share data? What are legal aspects of AI?
      Lees meer
      Beperkingen in licentieovereenkomst door mededingingsrecht
      Lees meer
      Is een registratiedossier beschermd door auteursrecht?
      Lees meer
      Wees de copycats voor!
      Lees meer
      AI & Privacy in de zorg, een gelukkig huwelijk?
      Lees meer
      Wie is verantwoordelijk voor de analyse door een algoritme?
      Lees meer
      Hoe om te gaan met de inkoopvoorwaarden AI van gemeenten?
      Lees meer
      Mag ik een zelftest voor corona verkopen?
      Lees meer
      Stijl of trend: auteursrechtelijke bescherming?
      Lees meer
      Inspiratie in de fashion industrie: wat zijn de grenzen?
      Lees meer
      Gaia-X biedt Europese landen oplossing voor beheer en gebruik van data
      Lees meer
      Er komt een nieuwe rechtsvorm: de maatschappelijke BV
      Lees meer
      Hulp bij verwijderen van vervelende YouTube video’s: een stappenplan
      Lees meer
      Agentuur- en bemiddelingsovereenkomst, wat is het verschil?
      Lees meer
      De 7 verschillen in auteursrecht is een mythe
      Lees meer
      Goed bestuur in de zorg: vernieuwd kader
      Lees meer
      RAINS vs. Zara: geen auteursrecht, wel slaafse nabootsing
      Lees meer
      Merkgebruik bij import producten en doorverkoop
      Lees meer
      BG.legal ontvangt subsidie voor AI kennisplatform
      Lees meer
      Aansprakelijkheid bij affiliate marketing
      Lees meer
      Mag fotograaf foto’s gebruiken voor eigen doel?
      Lees meer
      Wanneer is er sprake van merkinbreuk?
      Lees meer
      Picnic maakt toch geen inbreuk op portretrecht Max Verstappen
      Lees meer
      Software / data overeenkomsten
      Lees meer
      Foto’s gebruiken op moodboards in Fashion
      Lees meer
      Inbreuk auteursrecht in documentaire Michael Moore
      Lees meer
      NVM is niet verplicht om VBO-leden toegang tot data te geven
      Lees meer
      Bescherming merkrecht: hoe ver gaat dat?
      Lees meer
      Vernietiging van een ingeschreven merk: hoe dan?
      Lees meer
      Merkinbreuk door fulfilment diensten
      Lees meer
      Een toelichting op de ‘visie op datadeling tussen bedrijven’
      Lees meer
      Klinische evaluatie bij combinatiegebruik van medische hulpmiddelen
      Lees meer
      Nieuwsbrief Tech - meld je aan
      Lees meer
      Kan ik de vorm van een product met een vormmerk (3D) beschermen?
      Lees meer
      Reclame voor geneesmiddelen, maar niet zelf verkopen: mag dat zomaar?
      Lees meer
      Dragons’ Den deel 2: de ondernemer die het snapt
      Lees meer
      De lessen uit Dragons’ Den
      Lees meer
      Waarom Rumag auteursrechtinbreuk maakt
      Lees meer
      Modelrecht op meubels: inbreuk of niet?
      Lees meer
      NL Digital voorwaarden 2020: verbetering positie IT leverancier
      Lees meer
      Een kritische blik op de Corona-apps van de overheid
      Lees meer
      Checklist verpakken van producten
      Lees meer
      Wanneer is verpakken/opnieuw inpakken van producten toegestaan?
      Lees meer
      Primark versus Dr. Martens
      Lees meer
      De roep om het vrijgeven van voertuigdata
      Lees meer
      Intellectueel eigendomsrecht
      Lees meer
      Merken en modellen
      Lees meer
      Domeinnamen
      Lees meer
      Voorbeeld tijdelijke licentie voor productie hulpmiddelen tijdens Corona crisis
      Lees meer
      Slaafse nabootsing
      Lees meer
      Handelsnamen
      Lees meer
      Bedrijfsgeheimen
      Lees meer
      Auteursrecht
      Lees meer
      Nieuwsbrief BG Tech: de uitdagingen voor IP en Technologie & gratis webinar corona
      Lees meer
      Tekort materialen corona bestrijding. Is 3D printing of dwanglicentie oplossing?
      Lees meer
      Merkinschrijving Balmain faalt
      Lees meer
      Europese perspectieven op AI medische hulpmiddelen
      Lees meer
      Databankenrecht
      Lees meer
      Checklist data sharing agreement
      Lees meer
      De verkoop en verpanding van data
      Lees meer
      Data en ethiek
      Lees meer
      Het delen van data
      Lees meer
      De bescherming van data
      Lees meer
      Het eigendom van data
      Lees meer
      Data
      Lees meer
      Fashion & Design
      Lees meer
      Wanneer kan een IT overeenkomst worden ontbonden?
      Lees meer
      De octrooigemachtigde en het faillissement (deel 3)
      Lees meer
      Wie heeft recht op de domeinnaam?
      Lees meer
      De octrooigemachtigde en het faillissement (Deel 2)
      Lees meer
      Geslaagde bijeenkomst Blockchain & Food tijdens Den Bosch Data Week
      Lees meer
      Hoge boetes voor webwinkels die consumentenregelgeving overtreden
      Lees meer
      Identieke handelsnaam in de hotellerie: Bosch hotel mag naam blijven gebruiken
      Lees meer
      Seminar 19 november: Investeren en financieren 2.0
      Lees meer
      De octrooigemachtigde en het faillissement (deel 1)
      Lees meer
      Kartelverbod ook bij (Tech-)licenties en samenwerkingscontracten aanwezig
      Lees meer
      Den Bosch Data Week: Practical experiences Blockchain and Food
      Lees meer
      Productomschrijving op een website. Auteursrecht mogelijk?
      Lees meer
      Nieuw Intellectueel Eigendomsrecht/ IT recht advocatenkantoor in Eindhoven
      Lees meer
      Tips voor het verkrijgen van auteursrechten
      Lees meer
      Auteursrecht op website(teksten)
      Lees meer
      Bescherming winkelinterieur
      Lees meer
      Is het interieur van een winkel beschermd?
      Lees meer
      Het beëindigen van de onderneming bij een inbreuk op IE-rechten
      Lees meer
      Dezelfde handelsnaam maakt toch geen inbreuk. Hoe kan dat?
      Lees meer
      Is de vormgeving van een industrieel product beschermd?
      Lees meer
      Doordacht samenwerken geeft meer macht
      Lees meer
      Hoever mag je gaan bij het nabootsen van een stijl/concept?
      Lees meer
      Adidas merk onderuit door nieuwe uitspraak
      Lees meer
      Aanvraag Tommy Hilfiger bescherming auteursrechten afgewezen
      Lees meer
      Inbreuk op merken in de beauty branche
      Lees meer
      Domeinnamen en merken: het wil nog wel eens botsen
      Lees meer
      Hoe bescherm ik mijn intellectuele eigendom bij een faillissement?
      Lees meer
      Octrooirecht
      Lees meer
      Privacyrecht
      Lees meer
      Reclameregels voor geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en gezondheidsproducten
      Lees meer
      BG.legal participeert in onderzoek naar gebruik van big data en AI door zorginstellingen
      Lees meer
      Farma, Health en Life Sciences
      Lees meer
      BG.tech
      Lees meer
      Vacatures
      Lees meer