NVM is niet verplicht om VBO-leden toegang tot data te geven

27 mei 2020

De toegang tot data vormt steeds vaker een onderwerp van geschil. Zo ook in een arrest dat het Gerechtshof Amsterdam op 26 mei 2020 wees.[1] Het geschil vond plaats tussen twee brancheverenigingen voor makelaars, namelijk enerzijds VBO c.s. en anderzijds NVM c.s.

Even voorstellen

VBO en NVM zijn beide brancheverenigingen voor makelaars. NVM is eigenaar van Funda. Al geruime tijd melden bij NVM aangesloten makelaars hun verkoopopdrachten aan bij NVM. Deze data slaat NVM op in een eigen databank dat de naam ‘MIDAS’ (en voorheen: TIARA) draagt. Deze databank bevat dus veel gegevens over verkocht vastgoed.

Het geschil

Sinds 2008 zijn onder meer VBO en NVM een samenwerking aangegaan waardoor ook bij VBO aangesloten makelaars gebruik kunnen maken van Funda. Als onderdeel van de samenwerking zouden ook de makelaars van VBO de data van de hun opdrachten aan NVM aanleveren. Deze data is vervolgens verwerkt in MIDAS. Het gebruik van MIDAS zelf maakte echter geen onderdeel uit van de samenwerking. Dat betekent dat makelaars die bij NVM aangesloten waren wel toegang hadden tot MIDAS en makelaars die bij VBO aangesloten waren niet. Dit onderscheid in toegang tot MIDAS vormt één van de omstandigheden waardoor VBO c.s. van mening is dat NVM onrechtmatig misbruik maakt van haar machtspositie. VBO c.s. vordert dat haar leden eveneens toegang krijgen tot MIDAS.

Gerechtshof Amsterdam

Het hof deelt het standpunt van VBO c.s. niet. Het hof neemt contractsvrijheid als uitgangspunt en overweegt dat het ook een onderneming met een machtspositie in beginsel vrijstaat om te kiezen op welke voorwaarden zij wil contracteren. Een vordering om NVM c.s. alsnog te bevelen toegang te verschaffen, is zeer verstrekkend. Deze vordering wordt pas toegewezen als blijkt dat de toegang tot MIDAS onmisbaar (‘onontbeerlijk’) is om te concurreren. In dat geval moet MIDAS als een essential facility worden beschouwd. “Weigering van toegang door een onderneming met een economische machtspositie kan dan onder omstandigheden misbruik opleveren, zoals volgt uit de (Europeesrechtelijke) rechtspraak.”, aldus het hof.

VBO c.s. heeft het hof er onvoldoende van kunnen overtuigen dat MIDAS een essential facility is. Hierbij lijkt een rol te spelen dat de gegevens in MIDAS wel elders verkrijgbaar zijn (bijvoorbeeld bij het Kadaster). Het hof verplicht NVM c.s. dus niet om VBO c.s. toegang te geven tot MIDAS.

Slotopmerking

Data vertegenwoordigt een steeds grotere waarde. Bij het aangaan van samenwerkingen, zoals tussen NVM en VBO, doen partijen er verstandig aan om na te denken tot welke data toegang wordt gegeven (of wordt gedeeld) en welke niet. De inrichting van de overeenkomst vormt namelijk het beste middel om data te beschermen. Aangezien data geen eigendom kan zijn, moeten partijen kunnen teruggevallen op de afspraken die hierover zijn gemaakt. Dit arrest laat zien dat het heel lastig is om in een later stadium alsnog toegang tot data te krijgen. Ook de overheid neemt een terughoudende rol aan als het gaat om het verplicht openstellen van data, zoals blijkt uit de visie op datadeling.

Mr. J. (Jelle) Beerens, advocaat gespecialiseerd in datavraagstukken.

[1] Gerechtshof Amsterdam 26 mei 2020, ECLI:NL:GHAMS:2020:1337

Jelle Beerens

BG.legal ontvangt subsidie voor AI kennisplatform
Lees meer
Aansprakelijkheid bij affiliate marketing
Lees meer
Mag fotograaf foto’s gebruiken voor eigen doel?
Lees meer
Wanneer is er sprake van merkinbreuk?
Lees meer
Voor wiens rekening komt trage werking softwaresysteem; klant of leverancier?
Lees meer
Picnic maakt toch geen inbreuk op portretrecht Max Verstappen
Lees meer
Software / data overeenkomsten
Lees meer
Foto’s gebruiken op moodboards in Fashion
Lees meer
Inbreuk auteursrecht in documentaire Michael Moore
Lees meer
Bescherming merkrecht: hoe ver gaat dat?
Lees meer
Vernietiging van een ingeschreven merk: hoe dan?
Lees meer
Nakoming verplichtingen uit een pilotcontract software
Lees meer
Een toelichting op de ‘visie op datadeling tussen bedrijven’
Lees meer
Kan ik de vorm van een product met een vormmerk (3D) beschermen?
Lees meer
Reclame voor geneesmiddelen, maar niet zelf verkopen: mag dat zomaar?
Lees meer
Dragons’ Den deel 2: de ondernemer die het snapt
Lees meer
NL Digital voorwaarden 2020: verbetering positie IT leverancier
Lees meer
Checklist verpakken van producten
Lees meer
Wanneer is verpakken/opnieuw inpakken van producten toegestaan?
Lees meer
De roep om het vrijgeven van voertuigdata
Lees meer
Intellectueel eigendomsrecht
Lees meer
Domeinnamen
Lees meer
Slaafse nabootsing
Lees meer
Europese perspectieven op AI medische hulpmiddelen
Lees meer
Databankenrecht
Lees meer
Checklist data sharing agreement
Lees meer
De verkoop en verpanding van data
Lees meer
Data en ethiek
Lees meer
Het delen van data
Lees meer
De bescherming van data
Lees meer
Het eigendom van data
Lees meer
Data
Lees meer
Wanneer kan een IT overeenkomst worden ontbonden?
Lees meer
Wie heeft recht op de domeinnaam?
Lees meer
De octrooigemachtigde en het faillissement (Deel 2)
Lees meer
Geslaagde bijeenkomst Blockchain & Food tijdens Den Bosch Data Week
Lees meer
Hoge boetes voor webwinkels die consumentenregelgeving overtreden
Lees meer
Identieke handelsnaam in de hotellerie: Bosch hotel mag naam blijven gebruiken
Lees meer
De octrooigemachtigde en het faillissement (deel 1)
Lees meer
Kartelverbod ook bij (Tech-)licenties en samenwerkingscontracten aanwezig
Lees meer
Den Bosch Data Week: Practical experiences Blockchain and Food
Lees meer
Productomschrijving op een website. Auteursrecht mogelijk?
Lees meer
Nieuw Intellectueel Eigendomsrecht/ IT recht advocatenkantoor in Eindhoven
Lees meer
Tips voor het verkrijgen van auteursrechten
Lees meer
Auteursrecht op website(teksten)
Lees meer
Bescherming winkelinterieur
Lees meer
Is het interieur van een winkel beschermd?
Lees meer
Het beëindigen van de onderneming bij een inbreuk op IE-rechten
Lees meer
Dezelfde handelsnaam maakt toch geen inbreuk. Hoe kan dat?
Lees meer
Is de vormgeving van een industrieel product beschermd?
Lees meer
Hoever mag je gaan bij het nabootsen van een stijl/concept?
Lees meer
Adidas merk onderuit door nieuwe uitspraak
Lees meer
Aanvraag Tommy Hilfiger bescherming auteursrechten afgewezen
Lees meer
Inbreuk op merken in de beauty branche
Lees meer
Domeinnamen en merken: het wil nog wel eens botsen
Lees meer
Hoe bescherm ik mijn intellectuele eigendom bij een faillissement?
Lees meer
Privacyrecht
Lees meer
IT-recht
Lees meer
Reclameregels voor geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en gezondheidsproducten
Lees meer
BG.legal participeert in onderzoek naar gebruik van big data en AI door zorginstellingen
Lees meer
Uitleg begrip operationeel in ICT-aanbesteding
Lees meer
Farma, Health en Life Sciences
Lees meer
BG.tech
Lees meer