Een toelichting op de ‘visie op datadeling tussen bedrijven’

19 mei 2020

Niet alleen bedrijven, maar ook overheden zien de kansen en bedreigingen van data. Om een aantal grote bedreigingen te voorkomen en het delen van data te stimuleren heeft het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat in februari 2019 een visie op datadeling gepubliceerd. [1]

De visie op datadeling gaat uit van drie belangrijke pijlers, namelijk:

  1. Datadeling komt bij voorkeur vrijwillig tot stand;
  2. Datadeling komt zo nodig verplicht tot stand;
  3. Mensen en bedrijven houden grip op data.

Hoewel dit niet direct blijkt uit de tekst van de drie pijlers, ziet de overheid in elke pijler een rol voor zichzelf weggelegd.

De stimulerende overheid

De eerste pijler vormt het uitgangspunt zoals wij dat ook gewoon zijn in een liberale markt. Partijen die data houden, dienen namelijk zelf de keuze te maken of zij deze data met anderen delen. Partijen kunnen ervoor kiezen data te ruilen, te verkopen of beschikbaar te stellen zonder tegenprestatie. In sommige gevallen is het denkbaar dat de overheid het delen van data faciliteert in de vorm van financiële of organisatorische ondersteuning. Een bekend voorbeeld hiervan is de publiek-private samenwerking in de vorm van het Data Value Center Smart Industry in de Brainportregio. Een ander voorbeeld is Ishare, een afsprakenstelsel dat partijen in de logistieke sector in contact met elkaar brengt om data te delen. De overheid heeft in deze pijler dus een stimulerende functie.

De verplichtende overheid

In de tweede pijler komt de rol van de overheid duidelijker naar voren. Hoewel het belang van bedrijven ligt bij het beschermen van ‘hun’ data, zijn er situaties waarin de negatieve gevolgen publiek van het niet beschikbaar stellen van data dusdanig ernstig zijn dat overheidsingrijpen gewenst is. Enkele negatieve gevolgen zijn bijvoorbeeld de beperking van innovatie en concurrentie, maar ook negatieve gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu. In de praktijk zijn al enkele voorbeelden van overheidsingrijpen zichtbaar. Zo is op Europees niveau de richtlijn van de Payment Service Directive 2 uitgevaardigd om grensoverschrijdend betalingsverkeer net zo gemakkelijk, efficiënt en veilig te maken als het binnenlands betalingsverkeer in elk EU-land. Twee andere (Nederlandse) voorbeelden vormen de wellicht toekomstige verplichting tot het delen van voertuigdata en WIBON, die verplicht bepaalde informatie te delen bij voorgenomen graafwerkzaamheden.

De beperkende en controlerende overheid

De derde pijler vormt een algemene beperking bij het verwerken van data. Datadeling dient namelijk plaats te vinden op een manier die recht doet aan de rechten en belangen van betrokken partijen. Hierbij kan worden gedacht aan bescherming van de privacy, maar ook aan vertrouwelijke bedrijfsinformatie of onderling gemaakte afspraken. Het is daarom van belang dat de betrokken bedrijven zelf grip op de data houden. De Algemene Verordening Gegevensbescherming bij persoonsgegevens en intellectuele eigendomsrechten (zoals auteursrecht en/of databankenrecht) kunnen van dienst zijn bij het houden van grip op data. Daarnaast is het van belang dat partijen vooral goede afspraken maken over het gebruik van data (zie ook onze checklist). Het verdient de voorkeur het soort gebruik ook te benoemen. Is er bijvoorbeeld sprake van inzage in data of zijn juist andere vormen van verwerking gewenst? Komt een bedrijf zijn verplichtingen niet na of handelt zij in strijd met de wet, dan staat de gang naar de rechter open.

Hebt u vragen over de mogelijkheden en beperkingen bij het delen of juist beschermen van data, neem dan gerust contact op. Zo helpen wij u graag bij:

  • het opstellen van een data sharing agreement;
  • het controleren van een concept data sharing agreement;
  • het optreden wanneer een partij gehandeld heeft in strijd met uw (intellectuele eigendoms)rechten of met afspraken in een data sharing agreement.

Mr. J. (Jelle) Beerens, advocaat gespecialiseerd in datavraagstukken.

[1] Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, ‘De Nederlandse visie op datadeling tussen bedrijven’, februari 2019

Jelle Beerens

    Contact

      Legal Department as-a-Service
      Lees meer
      Software as a Service: grip op data
      Lees meer
      Het delen van data en vertrouwelijkheid
      Lees meer
      Intellectueel eigendom en Tech: waar moet je op letten?
      Lees meer
      Reclame maken voor corona zelftesten
      Lees meer
      Nieuwsgierig en creatief meedenken, Jos van der Wijst
      Lees meer
      SyRI wetgeving in strijd met EVRM
      Lees meer
      Google verwijdert (onterechte?) negatieve recensie niet
      Lees meer
      Hoezo kan ik geen eigenaar zijn van (zorg)data?
      Lees meer
      Aanbevelingen aansprakelijkheid bij AI
      Lees meer
      Het nieuwe algoritmeregister van de gemeente Amsterdam
      Lees meer
      Algoritme via Detachering
      Lees meer
      Algoritme als Software
      Lees meer
      Auteursrechten & Artificial Intelligence
      Lees meer
      Is nieuwe wet- of regelgeving nodig voor AI?
      Lees meer
      Algoritme als een Dienst
      Lees meer
      Van wie is het model?
      Lees meer
      Who owns an algorithm? How do you share data? What are legal aspects of AI?
      Lees meer
      Is een registratiedossier beschermd door auteursrecht?
      Lees meer
      AI & Privacy in de zorg, een gelukkig huwelijk?
      Lees meer
      Wie is verantwoordelijk voor de analyse door een algoritme?
      Lees meer
      Hoe om te gaan met de inkoopvoorwaarden AI van gemeenten?
      Lees meer
      Mag ik een zelftest voor corona verkopen?
      Lees meer
      Gaia-X biedt Europese landen oplossing voor beheer en gebruik van data
      Lees meer
      Software / data overeenkomsten
      Lees meer
      NVM is niet verplicht om VBO-leden toegang tot data te geven
      Lees meer
      De roep om het vrijgeven van voertuigdata
      Lees meer
      Europese perspectieven op AI medische hulpmiddelen
      Lees meer
      Databankenrecht
      Lees meer
      Checklist data sharing agreement
      Lees meer
      De verkoop en verpanding van data
      Lees meer
      Data en ethiek
      Lees meer
      Het delen van data
      Lees meer
      De bescherming van data
      Lees meer
      Het eigendom van data
      Lees meer
      Data
      Lees meer
      Privacyrecht
      Lees meer
      BG.tech
      Lees meer
      Vacature juridisch medewerker/advocaat Data & AI, IT- en Privacyrecht
      Lees meer